ZASADY ETYKI PUBLIKACYJNEJ CZASOPISMA „SZKOŁA SPECJALNA”

Dokument opracowano na podstawie „Zasad polityki rzetelności naukowej stosowanych w Wydawnictwie APS w zakresie publikacji naukowych” (Załącznik nr 7 do Zarządzenia Nr 242/2026 Rektora Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej z dnia 14 kwietnia 2026 r.), dostosowując jego postanowienia do specyfiki czasopisma „Szkoła Specjalna”.

1. Obowiązki Autora

1. Autor nie powinien przedkładać do rozpatrzenia w czasopiśmie Szkoła Specjalna pracy, która została opublikowana wcześniej w innym czasopiśmie lub wydawnictwie w całości lub w części, z wyjątkiem abstraktu wystąpienia konferencyjnego, wykładu lub preprintu.

2. Autor nie powinien przedkładać do rozpatrzenia pracy, która została lub aktualnie jest przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.

3. Autor tekstu będącego raportem z badań powinien przedstawiać dokładny opis procedur przeprowadzonych badań. Artykuł będący raportem z badań powinien zawierać wystarczające informacje i wyjaśnienia, aby możliwe było powtórzenie badania.

4. Autor może zostać poproszony o udostępnienie danych badawczych potwierdzających jego pracę do przeglądu redakcyjnego i/lub w celu spełnienia wymogów dotyczących otwartych danych.

5. Autor powinien zapewnić właściwe i rzetelne cytowanie prac i/lub słów innych autorów.

6. Autor musi przytoczyć adekwatną i możliwą do zweryfikowania literaturę, aby poprzeć twierdzenia zawarte w jego publikacji.

7. Autor jest zobowiązany do ujawnienia wszelkich relacji finansowych i osobistych z osobami lub organizacjami, które mogłyby być postrzegane jako niewłaściwie wpływające na jego pracę.

8. Gdy Autor odkryje istotny błąd w swojej opublikowanej pracy, ma obowiązek niezwłocznie powiadomić redaktora czasopisma w celu dokonania korekty lub wycofania tekstu. Jeśli redaktor lub wydawca otrzymają wiadomość o błędzie w opublikowanej pracy, obowiązkiem autora jest współpraca z redaktorem w celu usunięcia błędu.

9. Od Autora oczekuje się najwyższych standardów branżowych w zakresie rejestracji i prezentacji badań klinicznych

2. Obowiązki recenzenta

1. Recenzent powinien mieć świadomość, że jego recenzja stanowi istotne źródło w podejmowaniu decyzji redakcyjnych, w tym decyzji o akceptacji lub odrzuceniu tekstu.

2. Recenzent powinien zachowywać obiektywizm, bezstronność oraz unikać konfliktu interesów.

3. Recenzent powinien zadeklarować potencjalne konflikty interesów, zanim zgodzi się ocenić manuskrypt.

4. Recenzent powinien kierować się profesjonalizmem, wykonywać swoje obowiązki z zachowaniem najwyższej staranności, wykorzystując w najlepszy sposób posiadaną wiedzę i umiejętności.

5. Recenzent powinien w sposób klarowny wyrażać swoje opinie oraz dostarczać obiektywnych i konstruktywnych uzasadnień swoich rekomendacji.

6. Recenzent powinien zwracać uwagę na kwestie etyczne, w szczególności na wszelkie istotne podobieństwa między recenzowanym manuskryptem a każdym innym opublikowanym tekstem.

7. Recenzent jest odpowiedzialny za oryginalność treści recenzji, dlatego nie powinien wykorzystywać do oceny pracy naukowej generatorów treści lub innych narzędzi wspomaganych przez sztuczną inteligencję (artfical intelligence – AI). Recenzja stanowić powinna wynik jego krytycznej, niezależnej i rzetelnej opinii.

8. Używanie narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI) do sporządzania recenzji prac naukowych przez recenzenta jest zabronione. Proces recenzji jest aktem ludzkim, a odpowiedzialność za treść przesłanej recenzji, zgodnie z zasadami sporządzania recenzji naukowych, spoczywa na osobach, które przyjęły zaproszenie do sporządzania recenzji.

9. Recenzent jest zobligowany do:

   1. zgłaszania potencjalnych konfliktów interesów, jakie wynikły w trakcie sporządzania recenzji, a jakie nie były mu znane na etapie przyjmowania tekstu do recenzji;

   2. unikania komentarzy odwołujących się do płci, rasy, pochodzenia, narodowości autora lub współautora tekstu;

   3. unikania próśb, aby autor cytował jego prace, chyba że istnieje do tego silne naukowe uzasadnienie;

   4. nieopóźniania publikacji.

10. Recenzenta obowiązuje zachowanie tajemnicy na temat recenzowanej publikacji. Każdy manuskrypt otrzymany do recenzji musi być traktowany jako dokument poufny. Recenzent nie może udostępniać recenzji ani informacji o pracy nikomu ani kontaktować się bezpośrednio z autorami.

3. Prawa i obowiązki redakcji czasopisma

1. Redakcja decyduje, które materiały zostaną opublikowane. Przy przyjmowaniu artykułów do publikacji brane są pod uwagę: wartość naukowa pracy, oryginalność ujęcia problemu, przejrzystość, zgodność z zakresem tematycznym czasopisma i poprawność językowa tekstu.

2. Redakcja nie może podejmować prób wywierania wpływu na rankingi czasopisma poprzez sztuczne zwiększanie jakiejkolwiek metryki czasopisma, np. wymuszanie cytowania przez autorów.

3. Do obowiązków redakcji należy ochrona poufności wszystkich materiałów przekazanych do czasopisma oraz komunikacji z recenzentami.

4. Do obowiązków redakcji należy ochrona tożsamości recenzentów. Nazwiska recenzentów poszczególnych publikacji nie są ujawniane do czasu opublikowania czasopisma. Raz w roku czasopismo podaje do publicznej wiadomości tylko listę recenzentów.

5. Redakcja powinna stosować odpowiednie systemy do wykrywania niewłaściwego postępowania, takie jak plagiat.

6. Redaktor naczelny ma prawo odrzucić lub wycofać tekst po jego opublikowaniu, jeżeli:

   1. istnieją dowody świadczące o braku wiarygodności wyników badań i/lub fabrykowaniu danych, jak również w przypadku popełnienia niezamierzonych błędów (np. błędy w obliczeniach, błędy metodologiczne);

   2. wyniki badań zostały wcześniej opublikowane gdzie indziej;

   3. praca nosi znamiona plagiatu bądź narusza zasady etyki wydawniczej;

   4. tekst zwiera liczne i rażące błędy językowe, treści są przedstawiane w sposób chaotyczny i niecelowy lub są niezgodne z profilem czasopisma.