Dziecko/uczeń z głębokim stopniem niepełnosprawności intelektualnej w polskim systemie edukacji (ze szczególnym uwzględnieniem edukacji włączającej)

Marzenna Zaorska

doi:10.5604/01.3001.0053.8977

Opublikowane: 2023-10-16

Tom 84 Nr 3 (2023)

Dziecko/uczeń z głębokim stopniem niepełnosprawności intelektualnej w polskim systemie edukacji (ze szczególnym uwzględnieniem edukacji włączającej)

Marzenna Zaorska

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.8977

Abstrakt

W artykule została opisana kwestia praw przynależnych każdej istocie ludzkiej, ze szczególnym uwzględnieniem praw osób z niepełnosprawnościami, w tym zasadniczo prawa do edukacji. Na podstawie analizy praw osób z niepełnosprawnościami pokazano sytuację nierówności w dostępnie do edukacji dzieci, młodzieży, osób uczących się z głębokim stopniem niepełnosprawności intelektualnej, którzy do chwili obecnej nie posiadają w Polsce statusu ucznia, a jedynie status wychowanka, uczestnika tzw. zespołów rewalidacyjno-wychowawczych. Nierówność ta przez władze oświatowe na ogół usprawiedliwiana jest specyfiką rozwoju oraz funkcjonowania psychofizycznego i psychospołecznego tych osób oraz brakiem tzw. podstawy programowej. Wobec powyższego podjęto próbę prezentacji możliwych działań na rzecz edukacji dzieci i młodzieży z głębokim stopniem niepełnosprawności intelektualnej w statusie ucznia, przy koncentracji nie tyle na polu edukacji specjalnej, ile na polu edukacji włączającej.

Słowa kluczowe:

edukacja, edukacja specjalna, edukacja włączająca, edukacja ogólnodostępna, dziecko/uczeń, wychowanek, niepełnosprawność intelektualna w stopniu głębokim, uczestnik zajęć rewalidacyjno-wychowawczych

Inne teksty tego samego autora

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Zaorska, M. (2023). Dziecko/uczeń z głębokim stopniem niepełnosprawności intelektualnej w polskim systemie edukacji (ze szczególnym uwzględnieniem edukacji włączającej). Szkoła Specjalna, 84(3), 171–182. https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.8977

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

DSM-5®. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fifth edition. American Psychiatric Association, Arlington, VA.
Google Scholar

Gałecki, P., Pilecki, M., Rymaszewska, J., Szulc, A., Sidorowicz, J., Wciórka, W. (red.). (2018). Kryteria Diagnostyczne Zaburzeń Psychicznych DSM-5®. Wrocław: Edra Urban&Partner.
Google Scholar

Gawlik, E., Gomola, J. (2018). Rzeczywistość edukacyjna osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Pedagogika, 16, 203–212.
Google Scholar

Hulek, A. (1980). Integracyjny system kształcenia i wychowania. W: A. Hulek (red.), Pedagogika rewalidacyjna (s. 492–506). Warszawa: PWN.
Google Scholar

Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 (2012). Warszawa: Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia.
Google Scholar

Sowa, J. (2001). Proces rehabilitacji w kontekście edukacji. Rzeszów: Wydawnictwo Oświatowe FOSZE.
Google Scholar

Wyczesany, J. (2011). Pedagogika upośledzonych umysłowo. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Google Scholar

Zasępa, E. (2017). Osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Procesy poznawcze. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Google Scholar

Zigler, E. (2001). Looking back 40 years and still seeing the person with mental retardation as a whole person. W: H.N. Switzky (red.), Personality and Motivational Differences in Person With Mental Retardation (s. 3–55). New York: Taylor and Francis Group.
Google Scholar

Zigler, E., Bennet-Gates, D., Hodapp, R., Henrich, C. (2002). Assessing personality traits of individuals with mental retardation. American Journal of Mental Retardation, 3(107), 181–193.
Google Scholar

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.
Google Scholar

Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych z 13 grudnia 2006 r. Dz.U. 2012, poz. 1169.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim. Dz.U. 1997, nr 14, poz. 76. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970140076 (data dostępu: 17.01.2023)
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim. Dz.U. 2013, poz. 529.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. Dz.U. 2019, poz. 502.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 marca 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej. Dz.U. 2022, poz. 609.
Google Scholar

Ustawa o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 r. Dz.U. 2011, nr 112, poz. 654.
Google Scholar

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r. tj. Dz.U. 2022, poz. 2123.
Google Scholar

Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. Dz.U. 2004, nr 256, poz. 2572 ze zm.
Google Scholar

https://podstawaprogramowa.pl/ (data dostępu: 17.01.2023).
Google Scholar