POLITYKA WYKORZYSTANIA NARZĘDZI SZTUCZNEJ INTELIGENCJI (AI) PRZEZ AUTORÓW PUBLIKUJĄCYCH W CZASOPIŚMIE „SZKOŁA SPECJALNA”

Dokument opracowano na podstawie „Zasad polityki rzetelności naukowej stosowanych w Wydawnictwie APS w zakresie publikacji naukowych” (Załącznik nr 7 do Zarządzenia Nr 242/2026 Rektora Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej z dnia 14 kwietnia 2026 r.), dostosowując jego postanowienia do specyfiki czasopisma „Szkoła Specjalna”.

Redakcja czasopisma „Szkoła Specjalna” dopuszcza wykorzystywanie narzędzi sztucznej inteligencji (Artificial Intelligence – AI), w tym narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji (Generative AI – GenAI), jako narzędzi wspomagających przygotowanie publikacji naukowych. Wykorzystanie narzędzi AI powinno odbywać się z poszanowaniem zasad rzetelności naukowej, etyki publikacyjnej, przejrzystości procesu badawczego oraz obowiązujących przepisów prawa. Narzędzia AI mogą wspierać Autora na różnych etapach przygotowania manuskryptu, jednak nie mogą zastępować jego samodzielnej pracy naukowej, krytycznej analizy ani odpowiedzialności za treść publikacji. Niniejsza polityka stanowi uzupełnienie zasad obowiązujących Autorów publikujących w czasopiśmie „Szkoła Specjalna” oraz uwzględnia aktualne standardy etyki publikacyjnej i rekomendacje międzynarodowych organizacji zajmujących się integralnością badań naukowych.

1. Zasady ogólne

1. Autor może wykorzystywać narzędzia AI wyłącznie jako narzędzia wspomagające proces przygotowania manuskryptu.

2. Wykorzystanie narzędzi AI nie zwalnia Autora z odpowiedzialności za treść publikacji. Autor ponosi pełną odpowiedzialność za poprawność merytoryczną, rzetelność naukową, zgodność z zasadami etyki publikacyjnej oraz obowiązującymi przepisami prawa.

3. Autor odpowiada za wszystkie treści zamieszczone w publikacji, niezależnie od sposobu ich przygotowania.

2. Autorstwo i odpowiedzialność

1. Narzędzia AI nie mogą być wskazywane jako Autorzy ani współautorzy publikacji.

2. Autorstwo przysługuje wyłącznie osobom fizycznym, które spełniają kryteria autorstwa i ponoszą odpowiedzialność za treść publikacji.

3. Autor jest zobowiązany do zweryfikowania wszystkich treści wygenerowanych z wykorzystaniem AI, w szczególności danych, analiz, interpretacji, cytowań, odniesień bibliograficznych oraz wniosków naukowych.

4. Autor oświadcza, że zgłoszona publikacja nie narusza praw autorskich ani innych praw osób trzecich, a wykorzystanie narzędzi AI odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

3. Ujawnianie wykorzystania AI

1. Autor jest zobowiązany do ujawnienia wykorzystania narzędzi AI, jeżeli zostały one użyte do stworzenia lub istotnego przekształcenia treści publikacji.

2. Informacja o wykorzystaniu AI powinna obejmować:

   • nazwę zastosowanego narzędzia,

   • cel jego wykorzystania,

   • zakres wykorzystania podczas przygotowania manuskryptu.

3. Informację należy zamieścić w odpowiednim miejscu publikacji, np. w sekcji „Metody”, „Podziękowania”, przypisie lub odrębnej informacji redakcyjnej.

4. Korzystanie z powszechnie stosowanych narzędzi służących wyłącznie do korekty językowej, ortograficznej, gramatycznej, stylistycznej lub technicznej edycji tekstu nie wymaga ujawniania.

4. Dopuszczalne wykorzystanie AI

Narzędzia AI mogą być wykorzystywane między innymi do:

• wspomagania wyszukiwania literatury naukowej i innych źródeł informacji;

• wsparcia prac koncepcyjnych i organizacyjnych;

• redakcji językowej, stylistycznej i gramatycznej tekstu;

• tłumaczenia tekstów;

• przygotowywania materiałów graficznych, schematów, wykresów i ilustracji zgodnie z wytycznymi Autora.

5. Niedopuszczalne wykorzystanie AI

Narzędzia AI nie mogą być wykorzystywane do:

• tworzenia publikacji naukowej bez merytorycznej kontroli Autora;

• zastępowania samodzielnej analizy naukowej, interpretacji wyników badań oraz formułowania wniosków;

• generowania fikcyjnych lub niezweryfikowanych danych badawczych;

• tworzenia fikcyjnych cytowań, źródeł lub odniesień bibliograficznych;

• podejmowania decyzji naukowych bez ich uprzedniej weryfikacji przez Autora.

6. Uprawnienia Redakcji

1. Redakcja może zwrócić się do Autora o przedstawienie dodatkowych informacji dotyczących zakresu wykorzystania narzędzi AI podczas przygotowania publikacji.

2. Redakcja może stosować dostępne narzędzia wspomagające identyfikację wykorzystania AI w zgłoszonych manuskryptach. Wyniki uzyskane z wykorzystaniem tych narzędzi mają charakter pomocniczy i nie stanowią jedynej podstawy decyzji redakcyjnych.

3. Nieujawnienie wykorzystania AI lub wykorzystanie narzędzi AI w sposób niezgodny z niniejszą polityką może skutkować odrzuceniem manuskryptu lub podjęciem innych działań przewidzianych zasadami etyki publikacyjnej obowiązującymi w czasopiśmie.

7. Postanowienia końcowe

1. Niniejsza polityka stanowi integralną część zasad obowiązujących Autorów publikujących w czasopiśmie „Szkoła Specjalna”.

2. W sprawach nieuregulowanych niniejszą polityką zastosowanie mają obowiązujące przepisy prawa, zasady etyki publikacyjnej czasopisma oraz rekomendacje międzynarodowych organizacji dotyczące rzetelności badań naukowych i odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji.

3. Redakcja zastrzega sobie prawo do aktualizacji niniejszej polityki w związku ze zmianami przepisów prawa, rozwojem technologii AI oraz ewolucją standardów etyki publikacyjnej.