Rola nauczycieli we wspieraniu i ochronie zdrowia psychicznego uczniów

Ewa Sokołowska; Sylwia Kluczyńska

doi:10.71358/pw.1854

Published: 2024-12-01

Vol. 72 No. 30 (2024)

Teachers role in promoting and protecting students' mental health

Ewa Sokołowska

, Sylwia Kluczyńska

Section: Articles

https://doi.org/10.71358/pw.1854

Abstract

Protecting the mental health of the young generation is an investment in the future of society. Providing children and youth with appropriate conditions for development is an important factor determining their health in later stages of life. Problems in the area of mental health make it difficult for children to perform developmental tasks and have long-term consequences, as they increase the risk of developing mental disorders in adulthood. Many children and young people in Poland struggle with mental problems alone or with insufficient help. Access to specialist psychiatric, psychological and therapeutic care in Poland is still limited. For this reason, the system of mental health care for children and adolescents requires urgent action and changes. The goal of the article is to analyze current problems in the area of mental health of the young generation, to estimate the scale of these problems, to discuss selected risk factors and protective factors, and to formulate recommendations for actions to improve the mental health of children and adolescents in Poland. It is recommended to take actions aimed not only at minimizing mental health risk factors, but also at strengthening and building resources conducive to improving and maintaining good mental health.

Keywords:

children and youth, mental health, determinants of mental health, health care system, mental health promotion

Most read articles by the same author(s)

Sylwia Kluczyńska, Ewa Sokołowska, MENTAL HEALTH OF CHILDREN AND ADOLESCENTS IN POLAND – CHALLENGES AND RECOMMENDATIONS , Psychology of Family and Education: Vol. 69 No. 27 (2023)
Grażyna Katra, Ewa Sokołowska, Model pracy psychologa we współczesnej szkole , Psychology of Family and Education: Vol. 53 No. 11 (2017)
Ewa Sokołowska, Sylwia Kluczyńska, The role of digital technologies in developing emotional intelligence in children and adolescents with Autism Spectrum Disorders (ASD) , Psychology of Family and Education: Vol. 74 No. 32 (2025)
Sylwia Kluczyńska, Ewa Witkowska, Lidia Zabłocka-Żytka, Jan Czesław Czabała, Ewa Sokołowska, Ocena zdrowia psychicznego studentów w wymiarze pozytywnym i negatywnym Inwentarz Zdrowia Psychicznego (IZP) , Psychology of Family and Education: Vol. 57 No. 15 (2019)
Sylwia Kluczyńska, Ewa Witkowska, Lidia Zabłocka-Żytka, Jan Czesław Czabała, Ewa Sokołowska, Assessment of students’ mental health in positive and negative aspect. Mental health inventory (IZP) , Psychology of Family and Education: Vol. 57 No. 15 (2019)

Download files

PDF (Język Polski)

Citation rules

Sokołowska, E., & Kluczyńska, S. (2024). Teachers role in promoting and protecting students’ mental health. Psychology of Family and Education, 72(30), 129–147. https://doi.org/10.71358/pw.1854

Cited by / Share

References

młodzieży. Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej, 4, 161–164.
Google Scholar

Dragan, M. (2018). Zaburzenia psychiczne u dorosłych krzywdzonych w dzieciństwie – badanie z zastosowaniem wywiadu strukturalizowanego SCID-I. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 17(2), 9–25.
Google Scholar

Gardner, M. J., Thomas, H. J., Erskine, H. E. (2019). Związek między pięcioma formami krzywdzenia dzieci a zaburzeniami depresyjnymi i lękowymi: przegląd systematyczny i metaanaliza. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 18(3), 117–156.
Google Scholar

Gmitrowicz, A., Makara-Studzińska, M., Młodożeniec, A. (2015). Ryzyko samobójstwa u młodzieży. PZWL
Google Scholar

Hillis, S., Mercy, J., Amobi, A., Kress, H. (2016). Global prevalence of past-year violence against children: a systematic review and minimum estimates. Pediatrics, 137(3) e20154079. https://doi.org/10.1542/peds.2015-4079
Google Scholar

Kielan, A., Olejniczak, D. (2018). Czynniki ryzyka oraz konsekwencje zachowań samobójczych z uwzględnieniem problematyki samobójstw dzieci i młodzieży. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 17(3), 9–26.
Google Scholar

Kluczyńska, S. (2015). Zdrowie psychiczne ‒ wybrane definicje i koncepcje wyjaśniające. W: E. Sokołowska, L. Zabłocka-Żytka, S. Kluczyńska, J. Wojda-Kornacka, Zdrowie psychiczne młodych dorosłych (s. 25‒39). Difin.
Google Scholar

Komenda Główna Policji (2023). Zamachy samobójcze od 2017 roku. Pobrane z: https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/zamachy-samobojcze/63803,Zamachy-samobojcze-od-2017-roku.html
Google Scholar

Kowalewska, A. (2018). Picie alkoholu, palenie tytoniu i marihuany. W: J. Mazur, A. Małkowska-Szkutnik (red), Zdrowie uczniów w 2018 roku na tle nowego modelu badań HBSC (s. 129‒155). Instytut Matki i Dziecka.
Google Scholar

Lee, R. D., Chen, J. (2017). Adverse childhood experiences, mental health, and excessive alcohol use: Examination of race/ethnicity and sex differences. Child Abuse & Neglect, 69, 40–48. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.04.004
Google Scholar

Lehtinen, V. (2008). Building Up Good Mental Health. Guidelines based on existing knowledge. Finland: Stakes. http://www.scribd.com/doc/8657851/Building-Up-Good-Mental-Health- Guidelines-based-on-existing-knowledge
Google Scholar

Makaruk, K., Włodarczyk, J., Sethi, D., Michalski, P., Szredzińska, R., Karwowska, P. (2018). Negatywne doświadczenia w dzieciństwie i związane z nimi zachowania szkodliwe dla zdrowia wśród polskich studentów. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 17(2), 58–97.
Google Scholar

Makaruk, K., Włodarczyk, J., Szredzińska, R. (2020). Negatywne doświadczenia młodzieży w trakcie pandemii. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. https://kometa.edu.pl/biblioteka-cyfrowa/publikacja,1129,negatywne-doswiadczenia-mlodziezy-w-trakcie-pandemii-raport-z-badan-ilosciowych
Google Scholar

Mazur, J., Małkowska-Szkutnik, A. (red). (2018). Zdrowie uczniów w 2018 roku na tle nowego modelu badań HBSC. Instytut Matki i Dziecka.
Google Scholar

Moskalewicz, J., Wciórka, J. (red.). (2021). Kondycja psychiczna mieszkańców Polski. Raport z badań „Kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowania ‒ EZOP II”. Instytut Psychiatrii i Neurologii.
Google Scholar

Norman, R. E., Byambaa, M., De, R., Butchart, A., Scott, J., Vos, T. (2012). The Long-Term Health Consequences of Child Physical Abuse, Emotional Abuse, and Neglect: A Systematic Review and Meta-Analysis. PLOS medicine, 9(11), 1–31. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1001349
Google Scholar

Ostaszewski, K., Kucharski, M., Moskalewicz J, Rabczenko, D., Stokwiszewski, J. Wciórka, J., Wojtyniak (2021). Rozpowszechnienie zaburzeń zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży. W: J. Moskalewicz, J. Wciórka (red.), Kondycja psychiczna mieszkańców Polski. Raport z badań „Kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowania ‒ EZOP II” (s. 527‒687). Instytut Psychiatrii i Neurologii.
Google Scholar

Polanczyk, G. V., Salum, G. A., Sugaya, L. S., Caye, A., Rohde, L. A. (2015). Annual research review: a meta-analysis of the worldwide prevalence of mental disorders in children and adolescents. The Journal of Child Psychology and Psychiatry, 56(3), 345–365. https://doi.org/10.1111/jcpp.12381
Google Scholar

Pyżalski, J. (2021). Zdrowie psychiczne i dobrostan młodych ludzi w czasie pandemii COVID-19 – przegląd najistotniejszych problemów. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 20(2), 92–115.
Google Scholar

Racine, N., Cooke, J. E., Eirich, R., Korczak, D. J., McArthur, B., Madigan, S. (2020). Child and adolescent mental illness during COVID-19: Arapid review. Psychiatry Research, 292, 113307. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2020.113307
Google Scholar

Roguska, B. (2022). Samopoczucie psychiczne. W: M. Grabowska, M. Gwiazda (red.), Młodzież 2021. Raport z badań ilościowych zrealizowanych przez Fundację CBOS na zlecenie Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii (s. 39–45). Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej.
Google Scholar

Rosen, Z., Weinberger-Litman, S. L., Rosenzweig, C., Rosmarin, D. H., Muennig, P., Carmody, E. R., Rao, S. T., Litman, L. (2020). Anxiety and distress among the first community quarantined in the U.S. due to COVID-19: psychological implications for the unfolding crisis. https://doi.org/10.31234/osf.io/7eq8c
Google Scholar

Sierosławski, J. (2020). Używanie alkoholu i narkotyków przez młodzież szkolną. Raport z ogólnopolskich badań ankietowych zrealizowanych w 2019 r. Europejski program badań ankietowych w szkołach ESPAD. https://www.cinn.gov.pl/portal?id=166545
Google Scholar

Szredzińska, R. (2022). Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. W: M. Sajkowska, R. Szredzińska (red.), Dzieci się liczą 2022. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce (s. 136–157). Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę.
Google Scholar

Szredzińska, R., Włodarczyk, J. (2019). Przemoc w rodzinie. Wyniki Ogólnopolskiej diagnozy skali i uwarunkowań krzywdzenia dzieci. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 18(3), 36–67.
Google Scholar

Szredzińska, R., Włodarczyk, J. (2021). Doświadczenia krzywdzenia oraz dobrostan psychiczny polskich nastolatków w pierwszym okresie pandemii. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 20(2), 38–62.
Google Scholar

Szymańska, J. (2014). Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w szkole. Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Google Scholar

Tabak, I. (2014). Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Wsparcie dzieci i młodzieży w pokonywaniu problemów. Studia BAS, 2(38), 113–138.
Google Scholar

WHO (2001). The world health report 2001—Mental Health: New Understanding, New Hope. World Health Organization.
Google Scholar

WHO (2013). The European report on preventing child maltreatment. World Health Organization.
Google Scholar

WHO (2016). INSPIRE: seven strategies for ending violence against children. World Health Organization.
Google Scholar

WHO (2020). Global status report on preventing violence against children. World Health Organization.
Google Scholar

Włodarczyk, J. (2017). Klaps za karę. Wyniki badania postaw i stosowania kar fizycznych w Polsce. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 16(4), 81‒107.
Google Scholar

Włodarczyk, J., Makaruk, K., Michalski, P., Sajkowska, M. (2018). Ogólnopolska diagnoza skali i uwarunkowań krzywdzenia dzieci. Raport z badania. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. https://rodzice.fdds.pl/2018/12/18/ogolnopolska-diagnoza-skali-i-uwarunkowan-krzywdzenia-dzieci/
Google Scholar