Opublikowane: 2026-03-30

Środowisko krakowskich bezdomnych w dobie migracji – Krytyczna analiza w świetle teorii Pierre’a Bourdieu

Kacper Jan Wcisło

Abstrakt

Główną motywacją podjęcia pracy badawczej stanowiło wystąpienie, bezprecedensowego w takiej skali, zjawiska pojawiania się w Krakowie migrantów, pochodzących głównie z Ukrainy, których część została dotknięta kryzysem bezdomności.

Pracę oparłem przede wszystkim na myśli Pierre’a Bourdieu, w szczególności korzystając z jego koncepcji pola oraz doksy. Przydatne okazały się również teorie antropologiczne Bronisława Malinowskiego i Marshalla Sahlinsa.

Pierwszym celem badania było opisanie charakterystyki środowiska krakowskich bezdomnych z uwzględnieniem tego, w jaki sposób odnajdą się w nim bezdomni Ukraińcy, będący ze względu na doświadczenie migracji bardziej narażeni na bycie dotkniętymi kryzysem bezdomności.

Drugi cel mojej pracy stanowiło poznanie nastawień krakowskich bezdomnych wobec dotkniętych kryzysem bezdomności migrantów z Ukrainy, których pojawienie się stanowiło pewnego rodzaju dodatkowy „kontrast”, uwydatniający niektóre zjawiska w tym środowisku. Tym samym pozwoliło ono m.in. na uwydatnienie mechanizmów „wykluczenia wśród wykluczonych”, pokazując pewnego rodzaju stratyfikację, występującą wśród ogólnie dyskryminowanej grupy społecznej, jaką są bezdomni.

W celu odpowiedzi na pytania badawcze przeprowadziłem osiem wywiadów pogłębionych z osobami dotkniętymi kryzysem bezdomności, dwie obserwacje uczestniczące oraz dwa wywiady eksperckie z pracownikami MOPS.  Analiza zebranych w ten sposób danych pozwoliła na odtworzenie struktury krakowskiego pola bezdomności, demonstrując obowiązujące w nim zasady, stratyfikację i wytwarzane przez nie specyficzne typy kapitału. W zebranym materiale badawczym udało się ukazać również takie występujące w nim zjawiska społeczne, jak kręgi wymiany czy ekonomia daru. W przeprowadzonych wywiadach udało się również odnaleźć przejawy przemocy symbolicznej i dyskryminacji dotykających osoby w kryzysie bezdomności (również ze strony instytucji pomocowych). Z wypowiedzi moich respondentów można było odtworzyć w jakimś stopniu także ich nastawienia wobec konkretnych krakowskich placówek, których zadaniem jest udzielanie różnego rodzaju wsparcia bezdomnym (noclegownie, jadłodajnie czy łaźnie).

Słowa kluczowe:

bezdomność, migracje, bezdomność w perspektywie migracji, Bourdieu, analiza krytyczna, pomoc społeczna

Pobierz pliki

Zasady cytowania

Wcisło, K. J. (2026). Środowisko krakowskich bezdomnych w dobie migracji – Krytyczna analiza w świetle teorii Pierre’a Bourdieu . Praca Socjalna, 41(1), 127–147. https://doi.org/10.71358/ps.2856

Cited by / Share

Ta strona używa pliki cookie dla prawidłowego działania, aby korzystać w pełni z portalu należy zaakceptować pliki cookie.