Wokół starych/nowych problemów starości – wymiary, wyzwania

Elżbieta Trafiałek

doi:10.71358/ps.2854

Opublikowane: 2026-03-30

Tom 41 Nr 1 (2026)

Wokół starych/nowych problemów starości – wymiary, wyzwania

Elżbieta Trafiałek

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.71358/ps.2854

Abstrakt

Tekst poświęcono analizie wielowymiarowych skutków narastania starości demograficznej. Na podstawie dostępnych wskaźników statystycznych, wyników badań naukowych oraz opinii społecznych wskazano na wysokie tempo zjawiska, niekorzystne prognozy demograficzne i trafne, bądź dyskusyjne rozwiązania podejmowane w ramach polityki senioralnej. Prezentację podstawowych wymiarów i wyznaczników jakości życia w starszym wieku (zdrowie, aktywność, warunki życia, usługi, relacje pokoleniowe) potraktowano jako podstawę dla opracowania rekomendacji zadaniowych adresowanych do polityków, szeroko rozumianych służb społecznych i samych zainteresowanych pomyślnym starzeniem się.

Słowa kluczowe:

starość, starzenie się, wymiary, deficyty, wyzwania starości demograficznej

Inne teksty tego samego autora

Elżbieta Trafiałek, Recenzja książki: Mirosław Grewiński, Usługi społeczne we współczesnej polityce społecznej. Przegląd problemów i wizja przyszłości, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 2021, ss. 598 , Praca Socjalna: Tom 36 Nr 6 (2021)
Elżbieta Trafiałek, Bezpieczeństwo społeczne w starszym wieku. Wyzwania popandemicznej rzeczywistości , Praca Socjalna: Tom 36 Nr 5 (2021)
Elżbieta Trafiałek, Dylematy i wyzwania polityki senioralnej. Opieka geriatryczna – wsparcie – usługi społeczne , Praca Socjalna: Tom 32 Nr 3 (2017)
Elżbieta Trafiałek, Dilemmas and challenges of senior policy. Geriatric care – support – social services , Praca Socjalna: Tom 32 Nr 3 (2017)

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Trafiałek, E. (2026). Wokół starych/nowych problemów starości – wymiary, wyzwania . Praca Socjalna, 41(1), 85–106. https://doi.org/10.71358/ps.2854

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Adamczyk, M. D. (2025). Gerontologiczna praca socjalna i jej rola w przeciwdziałaniu gettoizacji usług społecznych skierowanych do osób starszych. Praca Socjalna, 2(40), 117–135. https://doi.org/10.71358/ps.2131 DOI: https://doi.org/10.71358/ps.2131
Google Scholar

Błędowski, P. (2021a). Potrzeby opiekuńcze. W: P. Błędowski, T. Grodzicki, M. Mossakowska, T. Zdrojewski (red.), PolSenior2. Badanie poszczególnych obszarów stanu zdrowia osób starszych, w tym jakości życia związanej ze zdrowiem (s. 925–927). Wydawnictwo Gdańskiego Uniwersytety Medycznego.
Google Scholar

Błędowski, P. (2021b). Sytuacja materialna. W: P. Błędowski, T. Grodzicki, M. Mossakowska, T. Zdrojewski (red.), PolSenior2. Badanie poszczególnych obszarów stanu zdrowia osób starszych, w tym jakości życia związanej ze zdrowiem (s. 1102). Wydawnictwo Gdańskiego Uniwersytety Medycznego.
Google Scholar

Błędowski, P. (2022). Zmiany w politykach, w tym zdrowotnej i społecznej wobec starzenia się. W: Rekomendacje strategiczne dla rządu i samorządów (s. 83). Wydawnictwo Gdańskiego Uniwersytety Medycznego.
Google Scholar

Błędowski, P., Grodzicki, T., Mossakowska, M., Zdrojewski T. (red.). (2021). PolSenior2. Badanie poszczególnych obszarów stanu zdrowia osób starszych, w tym jakości życia związanej ze zdrowiem. Wydawnictwo Gdańskiego Uniwersytety Medycznego.
Google Scholar

Cieślak-Wróblewska, A. (2025). Wydatki sektora publicznego rosną najszybciej w UE. To groźne dla Polski. https://rp.pl/budzet-i-podatki/art42763121 (dostęp: 17.09.2025).
Google Scholar

Cześnik, M. (2025). Pokolenia. Podcast Radia TOK FM. https://audycje.tokfm.pl (dostęp: 19.09.2025).
Google Scholar

Depopulacja. Uwarunkowania i konsekwencje. (2020). J. Hrynkiewicz, G. Ślusarz (red.), Biblioteka Wiadomości Statystycznych, t. 68 (s. 233 i n). GUS.
Google Scholar

Dyjak, G. (2021). Alarmujące prognozy dla Polski. Populacja spadnie do 24 mln w tym stuleciu. http://www.zielonalinia.gov.pl/-/alarmujące-prognozy (dostęp: 27.07.2021).
Google Scholar

Feliksiak, M., Omyła-Rudzka, M. (2024). Zdrowie i zachowania prozdrowotne Polaków. Komunikat z badań CBOS nr 89/24, wrzesień 2024.
Google Scholar

Funkcjonowanie medycznej opieki geriatrycznej. (2023). Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Kielcach. https://orka.sejm.gov.pl (dostęp: 9.09.2025).
Google Scholar

Grewiński, M. (2021). Usługi społeczne we współczesnej polityce społecznej. Przegląd problemów i wizja przyszłości. ELIPSA.
Google Scholar

Halicka, M., Halicki, J. (red.). (2010). Przemoc wobec ludzi starych. Temida2.
Google Scholar

Jurczak, T. (2025). Ile wynosi ludność Polski. Najnowsze dane GUS. Gazeta Prawna z 25 stycznia 2025 r. http://gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly (dostęp: 5.06.2025).
Google Scholar

Kostrzewski, L. (2020). Katastroficzne prognozy demograficzne dla Polski. http://www.euractiv.pl/secion, pdf (dostęp: 26.07.2021).
Google Scholar

Leśniak, G. J. (2023). Rośnie liczba pracujących emerytów. https://www.prawo.pl/kadry (dostęp: 18.03.2023).
Google Scholar

Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2024 r. Stan w dniu 31 grudnia (2025). GUS.
Google Scholar

Mały Rocznik Statystyczny. (2025). GUS.
Google Scholar

Mija rok obowiązywania ustawy o opiece geriatrycznej. W systemie opieki nad seniorami zmieniło się niewiele. (2024). https://medicalpress.pl/system (dostęp: 4.09.2025).
Google Scholar

Rada UE. (2025). http://:solidarnosc.org.pl/rada-ue-przyjmuje-konkluzje-o-aktywnosci-osob-starszych-wsparcie (dostęp:18.09.2025).
Google Scholar

Raport o samotności II. Pierwszy rok pandemii. (2021). Fundacja Wiosna/Helsińska Fundacja Praw Człowieka. https://www.szlachetnapaczka.pl/raport-o-samotnosci/pdf ; https://media.szlachetnapaczka.pl/133901-czy-ktos-zauwazy-jak-umre-rok-w-pandemii-szlachetna-paczka-publikuje-raport-o-samotnosci-rok-pozniej,pdf (dostęp: 12.06.2021).
Google Scholar

Rekomendacje strategiczne dla rządu i samorządów. (2022). Wydawnictwo Gdańskiego Uniwersytety Medycznego.
Google Scholar

Rzeczpospolita Seniorów. (2025). https://naszademokracja.pl/projekt (dostęp: 11.09.2025).
Google Scholar

Sadurski, K. (2025). Finansowy cud w Kanie Galilejskiej. Polska Newsweek, 36, 21–24.
Google Scholar

Spadła liczba ludności, wzrósł wskaźnik starości. GUS podał niepokojące dane (2025). Gazeta Prawna z 29 kwietnia 2025 r. http://gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly (dostęp 6.06.2025).
Google Scholar

Struktura ludności i starzenie się społeczeństwa. Statistics Explained. Eurostat; https://ec.europa.eu/eurostat/statistics (dostęp: 2.08.2025).
Google Scholar

Sytuacja demograficzna Polski, 2021. Raport 2019–2020. (2021). Rządowa Rada Ludnościowa.
Google Scholar

Sytuacja osób starszych w Polsce w 2023 roku. (2024). GUS US w Białymstoku.
Google Scholar

Sytuacja osób starszych w Polsce. Analizy statystyczne. (2020). GUS.
Google Scholar

Szmagalski, J. (2012). Nowe tendencje w pracy socjalnej – wciąż te same problemy. W: M. Rymsza (red.), Pracownicy socjalni i praca socjalna w Polsce. Między służbą społeczną a urzędem (s. 363). Instytut Spraw Publicznych.
Google Scholar

Szmagalski, J. (2025). W stulecie pracy socjalnej w Polsce. Może już czas na pracę socjalną 2.0?. Praca Socjalna, 2(40), 5–23. https://doi.org/10.71358/ps.2261 DOI: https://doi.org/10.71358/ps.2261
Google Scholar

Szukalski, P. (2021). Aktywność zawodowa. W: P. Błędowski, T. Grodzicki, M. Mossakowska, T. Zdrojewski (red.), PolSenior2. Badanie poszczególnych obszarów stanu zdrowia osób starszych, w tym jakości życia związanej ze zdrowiem (s. 887–898). Wydawnictwo Gdańskiego Uniwersytety Medycznego.
Google Scholar

Trafiałek, E. (2020). Polityka społeczna wobec wyzwań i dylematów międzypokoleniowego solidaryzmu. W: A. Durasiewicz (red.), Polityka społeczna i praca socjalna wobec rodziny w Polsce w latach 1989–2019 (s. 45–69). ELIPSA.
Google Scholar

Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o szczególnej opiece geriatrycznej. Dz.U. 2023 poz. 1831 i nowelizacja po tekście jednolitym z dnia 14 listopada 2024 r. Dz.U. 2024, poz. 1666.
Google Scholar

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Dz.U. 2004 nr 64, poz. 593.
Google Scholar