Wybrane trudności adaptacyjne migrantów w nowym środowisku kulturowym

Edyta Lichomska-Milewska

doi:10.71358/ps.2673

Opublikowane: 2025-12-09

Tom 40 Nr 4 (2025)

Wybrane trudności adaptacyjne migrantów w nowym środowisku kulturowym

Edyta Lichomska-Milewska

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.71358/ps.2673

Abstrakt

Artykuł analizuje migrację jako zjawisko historyczne i współczesne, zwracając uwagę na wyzwania adaptacyjne, z jakimi mierzą się migranci w nowym środowisku kulturowym. Podkreślono wielowymiarowość migracji, obejmującą aspekty geograficzne, społeczne i mentalne. Przeanalizowano dostępne źródła literaturowe, koncentrując się na trudnościach adaptacyjnych migrantów oraz ich wpływie na społeczności przyjmujące. Zidentyfikowano kluczowe wyzwania, takie jak szok kulturowy, bariery językowe, marginalizacja zawodowa, konflikty tożsamościowe i społeczne napięcia. Uwzględniono także strategie wspierające, takie jak polityki integracyjne oraz międzynarodowe programy szkoleniowe.

Analizy wykazały, że zdolność migrantów do adaptacji zależy od takich czynników, jak wiek, płeć, stan cywilny, cechy osobowości migranta, a także wsparcie społeczne i otwartość społeczeństwa przyjmującego. Migranci, którzy przygotowują się do wyjazdu, zdobywając wiedzę o nowym środowisku i korzystając z dostępnego wsparcia, efektywniej radzą sobie z wyzwaniami. Artykuł kończy się refleksją, że migracja, mimo trudności, stanowi także szansę na rozwój – zarówno dla jednostek, jak i społeczności przyjmujących. Podkreślono znaczenie zarządzania procesami integracyjnymi, co pozwala na pełne wykorzystanie potencjału migracji przy jednoczesnym minimalizowaniu społecznych napięć i budowaniu wspólnot opartych na współpracy, zrozumieniu i poszanowaniu różnorodności.

Słowa kluczowe:

migracje, adaptacja, szok kulturowy

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Lichomska-Milewska, E. (2025). Wybrane trudności adaptacyjne migrantów w nowym środowisku kulturowym. Praca Socjalna, 40(4), 85–108. https://doi.org/10.71358/ps.2673

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Al Laham, D., Ali, E., Mousally, K., Nahas, N., Alameddine, A., Venables, E. (2020). Perceptions and Health Seeking Behaviour for Mental Illness Among Syrian Refugees and Lebanese Community Members in Wadi Khaled, North Lebanon: A Qualitative Study. Community Mental Health Journal, 56, 876. https://doi.org/10.1007/s10597-020-00551-5
Google Scholar

Baranowska, A.S. (2017). Problemy zdrowia psychicznego migrantów w kraju przyjmującym. Rozważania teoretyczne. Kwartalnik Naukowy Fides Et Ratio, 32(4), 382–395.
Google Scholar

Birman, D., Simon, C.D. (2013). Acculturation research: Challenges, complexities, and possibilities. W: F. Leong, L. Comas-Diaz, G. Nagayama Hall, J.Trimble (red.), APA Handbook of Multicultural Psychology (s. 208–210). Washington: American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/14189-011
Google Scholar

Budyta-Budzyńska, M. (2011). Adaptacja, integracja, asymilacja – próba ujęcia teoretycznego. W: M. Budyta-Budzyńska (red.), Integracja czy asymilacja? Polscy imigranci na Islandii (s. 45–48). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Google Scholar

Fiszer, J.M. (2021). Migracje i migranci we współczesnym świecie. Academia. Magazyn Polskiej Akademii Nauk, 2(66), 60–65. https://doi.org/10.24425/academiaPAN.2021.137537
Google Scholar

Gopalkrishnan, N. (2018). Cultural Diversity and Mental Health: Considerations for Policy and Practice. Frontiers Public Health 19(6). https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00179, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6018386/ (dostęp: 17.02.2025).
Google Scholar

Grzymała-Moszczyńska, J. (2014). Psychologiczne aspekty powrotów z emigracji – przegląd teoretyczny. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 40(4), 51–74.
Google Scholar

GUS. (2024). Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2018–2023. Pobrane z: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/migracje-zagraniczne-ludnosci/informacja-o-rozmiarach-i-kierunkach-czasowej-emigracji-z-polski-w-latach-2018-2023,18,2.html (dostęp: 17.02.2025).
Google Scholar

International Organization for Migration. (2024). Migration and migrants: A global overview. W: M. McAuliffe, L.A. Oucho (red.), World Migration Report 2024 (s. 1–34). Geneva: IOM. Pobrane z: https://publications.iom.int/books/world-migration-report-2024 (dostęp: 17.02.2025).
Google Scholar

Jim, J., Pistrang, N. (2007). Culture and the therapeutic relationship: Perspectives from Chinese clients. Psychotherapy Research, 17(4), 461–473. https://doi.org/10.1080/10503300600812775
Google Scholar

Kownacka, E. (2006). Od szoku do adaptacji: psychologiczne konsekwencje wyjazdu za granice. W: Rymsza-Leociak, M. (red.), Doradztwo zawodowe a wyzwania międzykulturowe (s. 43–47). Warszawa: Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej.
Google Scholar

Kwaśniewski, J. (1997). Postrzeganie marginalizacji oraz strategii środków kontroli społecznej. W: Kwaśniewski, J. (red.), Kontrola społeczna procesów marginalizacji (s. 7–8). Warszawa: Interart.
Google Scholar

Linka, A. (2015). Wybrane problemy rodzin migranckich. Analiza z uwzględnieniem niektórych grup obcokrajowców mieszkających w Polsce. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 18(4), 53–66.
Google Scholar

Lysgaard, S. (1955). Adjustment in a foreign society: Norwegian Fulbright grantees visiting the United States. International Social Science Bulletin, 7(1), 45–51.
Google Scholar

Majda, A., Zalewska-Puchała, J. (2013). Stereotypy uruchamiane w kontaktach międzykulturowych. Problemy Pielęgniarstwa, 21(2), 247.
Google Scholar

Oberg, K. (1960). Culture Shock. Adjustment to New Cultural Environments. Practical Anthropology, 7(4), 142–146. Pobrane z: https://www.deepdyve.com/lp/sage/cultural-shock-adjustment-to-new-cultural-environments-PUzDkOd4Pk (dostęp: 17.02.2025).
Google Scholar

Olak, A. (2021). Adaptacja kulturowa – przystosowanie się emigrantów ukraińskich w społeczeństwie do polskiej rzeczywistości. Zarys problematyki. Współczesne Problemy Zarządzania, 9(2), 77–87. https://doi.org/10.52934/wpz.152
Google Scholar

Orotaloa, P., Blignault, I. (2012). Mental health services in the Solomon Islands. Asia-Pacific Psychiatry, 4(2), 150-153. https://doi.org/10.1111/j.1758-5872.2012.00195.x
Google Scholar

Paleczny, T. (2017). Procesy asymilacji, transkulturacji i uniwersalizacji kulturowej: przegląd problematyki. Krakowskie Studia Międzynarodowe, 14(3), 63–81.
Google Scholar

Pawlak, M., Bieniecki, M. (2009). Laboratoria integracji. Gliwice: ZW Chempress-SITPChem.
Google Scholar

Piekarski, G., Rugała, H., Gaweł-Luty, E. (2024). Strategie adaptacji kulturowej migrantów z Ukrainy. Doniesienie z badań pilotażowych w województwie pomorskim. Colloquium Pedagogika – Nauki o polityce i administracji, 3(55), 221–239. https://doi.org/10.34813/47coll2024
Google Scholar

Raport Gi Group. (2024). Migracje zarobkowe Polaków. Pobrane z: https://pl.gigroup.com/dla-pracodawcow/raporty-rynkowe/migracje-zarobkowe-polakow2024/?utm_source=chatgpt.com (dostęp: 17.02.2025).
Google Scholar

Simpson, D. (2014). Ekspatrianci wobec szoku kulturowego i odwróconego szoku kulturowego. Biznes międzynarodowy w gospodarce globalnej, 33, 555–570. https://doi.org/10.4467/23539496IB.13.041.2426
Google Scholar

Suchocka, R. (2013). Migranci pomiędzy dwiema kulturami i pomiędzy dwiema strategiami adaptacyjnymi. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 75(1), 249–265.
Google Scholar

Trąbka, A. (2016). Psychologiczne aspekty radzenia sobie w sytuacji migracji zagranicznej. W: D. Kubacka-Jasiecka (red.), Interwencja kryzysowa: konteksty indywidualne i społeczne (s. 243–258). Kraków: Oficyna Wydawnicza AFM.
Google Scholar

Urząd ds. Cudzoziemców. (2021). Cudzoziemcy w Polsce po 2020 r. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/udsc/cudzoziemcy-w-polsce-po-2020-r. (dostęp: 17.02.2025).
Google Scholar

Urząd ds. Cudzoziemców. (2022). Postępowania uchodźcze po III kwartale 2022 r. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/udsc/postepowania-uchodzcze-po-iii-kwartale-2022-r. (dostęp: 17.02.2025).
Google Scholar

Urząd ds. Cudzoziemców. (2023). Obywatele Ukrainy w Polsce –aktualne dane migracyjne. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/udsc/obywatele-ukrainy-w-polsce--aktualne-dane-migracyjne2 (dostęp: 17.02.2025).
Google Scholar

Ward, C.A., Bochner, S., Furnham, A. (2001). The Psychology of Culture Shock. New York: Psychology Press.
Google Scholar

Wieteska, M. (2018). Akulturacja od „przedsionka” do „salonu”. Ogrody Nauk i Sztuk, 8, 139–149. https://doi.org/10.15503/onis2018.139.149
Google Scholar

Włodarczyk, K. (2005). Proces adaptacji współczesnych emigrantów polskich do życia w Australii. Prace migracyjne, 3(61).
Google Scholar

Xia, J. (2009). Analysis of Impact of Culture Shock on Individual Psychology. International Journal of Psychological Studies, 1(2), 97–101. https://doi.org/10.5539/ijps.v1n2p97
Google Scholar