Skuteczność interwencji edukacyjnej w zakresie poznawania przez uczniów klasy drugiej maszyny prostej – kołowrotu

Jan Amos Jelinek

doi:10.71358/pow.2804

Opublikowane: 2026-02-28

Tom 646 Nr 1 (2026)

Skuteczność interwencji edukacyjnej w zakresie poznawania przez uczniów klasy drugiej maszyny prostej – kołowrotu

Jan Amos Jelinek

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.71358/pow.2804

Abstrakt

Kołowrót jako mechanizm maszyny prostej ma wiele zastosowań. Dzięki różnorodności sposobów jego uruchomienia może być wykorzystywany w wielu rodzajów urządzeń. Ponieważ kołowrót jest prototypem silnika, dlatego można go określić jako ojca większości współczesnych maszyn elektrycznych. Mimo jego znaczenia i wielości zastosowań, mechanizm ten jest rzadko omawiany w szkolnej edukacji technicznej. Celem opisanych w artykule badań (N = 95) było ustalenie, czy po interwencji pedagogicznej uczniowie potrafią przewidzieć sposoby działania nowego urządzenia (opartego na mechanizmie kołowrotu), czy potrafią przewidzieć funkcję tego urządzenia i podać inne możliwe zastosowania. Badania przeprowadzone zostały w formie praktycznego sprawdzianu wiadomości i wykazały, że wszyscy badani uczniowie potrafią nie tylko wyjaśnić sposób działania nowego urządzenia, dysponując wiedzą o podstawach maszyn prostych, lecz także określić nową funkcję urządzenia. W artykule obszernie przedstawiono praktyczne implikacje wyników badań dla praktyki pedagogicznej i wskazano możliwe kierunki dalszych badań.

Słowa kluczowe:

maszyna prosta, kołowrót, skuteczność interwencji edukacyjnej, edukacja techniczna, uczniowie klasy drugiej, rozumienie działania urządzenia

Inne teksty tego samego autora

Jan Amos Jelinek, Agnieszka Pawlak, Społeczne i prawno-organizacyjne aspekty tworzenia pracowni technicznej w szkole , Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze: Tom 639 Nr 4 (2025)
Jan Amos Jelinek, Wykorzystanie wiedzy osobistej uczniów 8-letnich w twórczym rozwiązywaniu zadań technicznych , Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze: Tom 619 Nr 4 (2023)
Jan Amos Jelinek, Tworzenie przez dzieci 4-, 5- i 6-letnie konstrukcji z uwzględnieniem warunków dla danej budowli , Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze: Tom 630 Nr 5 (2024)

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Jelinek, J. A. (2026). Skuteczność interwencji edukacyjnej w zakresie poznawania przez uczniów klasy drugiej maszyny prostej – kołowrotu . Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 646(1), 47–56. https://doi.org/10.71358/pow.2804

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Drejer, F. (2010). Wychowanie do techniki dzieci w młodszym wieku szkolnym. Kolegium Karkonoskie.
Google Scholar

Franus, E. (2000). Wielkie funkcje technicznego intelektu. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Furmanek, W. (2007). Jutro edukacji technicznej. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Google Scholar

Janicka-Panek, T. (2019). Marginalizacja kształcenia technicznego w edukacji wczesnoszkolnej w Polsce. ITe-BIP.
Google Scholar

Janicka-Panek, T. (2021). Wprowadzenie do dydaktyki techniki nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej. Państwowa Uczelnia im. S. Batorego–ITe-BIP.
Google Scholar

Jelinek, J. A. (2018). Dziecko konstruktorem. Rozwijanie zadatków uzdolnień technicznych u dzieci przedszkolnych i uczniów z klas I–III. CEBP.
Google Scholar

Jelinek, J. A. (2019). Edukacja techniczna małych dzieci. Edukacja–Technika–Informatyka, 2(28), 110–115. https://doi.org/10.15584/eti.2019.2.15 DOI: https://doi.org/10.15584/eti.2019.2.15
Google Scholar

Jelinek, J. A. (2023a). O konieczności zmiany sposobu wyjaśniania dzieciom działania urządzeń. Pedagogika Przedszkolna i Wczesnoszkolna, 11(23), 95–10.
Google Scholar

Jelinek, J. A. (2023b). Wykorzystanie wiedzy osobistej uczniów 8-letnich w twórczym rozwiązywaniu zadań technicznych. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 4(619), 51–60. https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.5966 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.5966
Google Scholar

Jelinek, J. A. (2024). Nowe spojrzenie na edukację techniczną najmłodszych. Meritum, 2(73), 28–33.
Google Scholar

Jelinek, J. A., Wrótniak, J. (2021). Domowa edukacja techniczna w opinii przyszłych nauczycieli. W: K. Chałas, M. Buk-Cegiełka (red.), Funkcjonowanie szkoły i jej podmiotów wobec wyzwań cywilizacyjnych – teoria, badania, projektowanie zmian (t. 1, s. 145–160). Wydawnictwo Polihymnia.
Google Scholar

Pietrasiński, Z. (1961). Psychologia twórczości. Wiedza Powszechna.
Google Scholar

Poddjakow, N. N. (1983). Myślenie przedszkolaka. WSiP.
Google Scholar

Szuman, S. (1968). O rozwoju języka i myślenia dziecka. PWN.
Google Scholar

Szuman, S. (1985). Dzieła wybrane. Studia nad rozwojem psychicznym dziecka. T. 1. WSiP.
Google Scholar

Wood, D. (2006). Jak dzieci uczą się i myślą. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar

Wygotski, L. (1989). Mowa i myślenie. PWN.
Google Scholar