Rozwój psychoruchowy dziecka do lat 6 z doświadczeniem traumy relacyjnej – raport z diagnozy KORP

Ewa Romanik; Małgorzata Słowik

Opublikowane: 2025-07-07

Tom 631 Nr 6 (2024)

Rozwój psychoruchowy dziecka do lat 6 z doświadczeniem traumy relacyjnej – raport z diagnozy KORP

Ewa Romanik

, Małgorzata Słowik

Abstrakt

W tym artykule skoncentrowano się na ocenie rozwoju psychoruchowego dziecka do lat 6 z doświadczeniem traumy relacyjnej. Dzięki tej ocenie można określić, na jakim poziomie rozwoju dziecko się znajduje, opracować plan terapeutyczny, zmierzyć i
udokumentować postępy dziecka w tym zakresie oraz zapewnić jasną komunikację w zespole terapeutycznym. W prezentowanych badaniach wykorzystano narzędzie, standaryzowane i normalizowane w latach 2014-2016 na populacji 905 polskich dzieci: Karty Oceny Rozwoju Psychoruchowego – KORP, które pozwala ocenić rozwój psychoruchowy dziecka w kilku sferach. W okresie od października do grudnia 2023 roku przebadano 12 dzieci do 6 roku życia, umieszczonych w pieczy zastępczej w województwie pomorskim i przeprowadzono wywiady pogłębione z ich opiekunami faktycznymi. Na problem główny sformułowany w
pytaniu: W jakich sferach rozwój psychoruchowy u dziecka do lat 6 z doświadczeniem traumy relacyjnej przebiega zgodnie z normami wiekowymi, poniżej norm lub powyżej norm wiekowych? Jednoznacznie można odpowiedzieć, że u dziecka do lat 6 po doświadczeniu traumy relacyjnej rozwój nie przebiega zgodnie z normami wiekowymi, ale znajduje się poniżej tych norm (szczególnie rozwój emocjonalno-społeczny, rozwój funkcji behawioralnych oraz rozwój komunikowania się i mowy). W przyszłości warto przebadać testem KORP rozwój dzieci do 6 roku życia z rodzin biologicznych narażonych na występowania doświadczeń potencjalnie traumatycznych w zakresie relacji, czyli z rodzin z problemami przemocy domowej, uzależnień, zaburzeń psychicznych, a także dokonać porównania rozwoju psychoruchowego dzieci z grup ryzyka doświadczania traumy relacyjnej z rozwojem psychoruchowym dzieci żyjących w zdrowiu relacyjnym.

Słowa kluczowe:

rozwój psychoruchowy,, trauma relacyjna, trauma wczesnodziecięca, KORP, dziecko po traumie do lat 6

Inne teksty tego samego autora

Anna Owczarek, Małgorzata Słowik, Wioletta Abramczyk, Kontrowersje wokół stosowania pojęcia alienacji rodzicielskiej i pojęć pokrewnych w kontekście przeciwdziałania przemocy domowej , Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze: Tom 635 Nr 10 (2024)

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Romanik, E., & Słowik, M. (2025). Rozwój psychoruchowy dziecka do lat 6 z doświadczeniem traumy relacyjnej – raport z diagnozy KORP. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 631(6), 66–80. Pobrano z https://czasopisma.aps.edu.pl/index.php/pow/article/view/2284

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Applegate, J.S., Shapiro, J.R. (2005). Neurobiology for Clinical Social Work: Theory and Practice. New York: Norton & Co.
Google Scholar

Arczewska, M. (2021). Tymczasowość rodzinnych form pieczy zastępczej w świetle wyników badań empirycznych. Prawo w Działaniu. Sprawy Cywilne, 48, 45–80.
Google Scholar

Bartlett, J.D., Smith, S., Bringewatt, E. (2017). Helping Young Children Who Have Experienced Trauma: Policies and Strategies for Early Care and Education. Child Trends. http://dx.doi.org/10.13140/RG.2.2.20745.24165
Google Scholar

Błażek, M. (2016). Parental attitudes and parentifi cation of children in families with limited parental care competencies. Polish Journal of Applied Psychology, 14(3), 93–108.
Google Scholar

Bogacz, E., Bogacz-Rybczak, A., Gruba, J. (2018). KORP Karty Oceny Rozwoju Psychoruchowego. Podręcznik. Gliwice: Komlogo.
Google Scholar

Bomba, J. (2004). Przywiązanie a rozwój mózgu. Przegląd Lekarski, 61(11), 1272–1274.
Google Scholar

Bowlby, J. (2007). Przywiązanie. Warszawa: WN PWN.
Google Scholar

Breidenstine, A.S. i in. (2011). Attachment and trauma in early childhood: A review. Journal of Child & Adolescent Trauma, 4, 274–290.
Google Scholar

Campbell, C., Roberts, Y., Synder, F., Papp, J., Strambler, M., Crusto, C. (2016). The assessment of early trauma exposure on social-emotional health of young children. Children and Youth Services Review, 71, 308–314.
Google Scholar

Carrion, V.G., Wong, S.S. (2012). Can traumatic stress alter the brain? Understanding the implications of early trauma on brain development and learning. Journal of Adolescent Health, 51(2), S23–S28.
Google Scholar

Chojnacka, B., Iwański, R. (2022). Young carers and parentifi cation – between support and responsibility: Involving the Child in the functioning of the family. Journal of Family Issues, 43(11), 2910–2932.
Google Scholar

Cisler, J.M. (2017). Childhood trauma and functional connectivity between amygdala and medial prefrontal cortex: A dynamic functional connectivity and large-scale network perspective. Frontiers in Systems Neuroscience, 11, 29. https://doi.org/10.3389/fnsys.2017.00029
Google Scholar

Cross, D., Fani, N., Powers, A., Bradley, B. (2017). Neurobiological development in the context of childhood trauma. Clinical psychology: science and practice, 24(2), 111–124.
Google Scholar

Dalenberg, C.J., Straus, E., Carlson, E.B. (2017). Defi ning trauma. W: S.N. Gold (red.), APA handbook of trauma psychology: Foundations in knowledge (s. 15–33). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000019-002
Google Scholar

De Young, A.C., Kenardy, J.A., Cobham, V.E. (2011). Trauma in early childhood: A neglected population. Clinical child and family psychology review, 14, 231–250.
Google Scholar

De Young, A.C., Landolt, M.A. (2018). PTSD in children below the age of 6 years. Current Psychiatry Reports, 20(11), 97–108. https://doi.org/10.1007/s11920-018-0966-z
Google Scholar

Hambrick, E.P., Brawner, T.W., Perry, B.D. (2018). Examining developmental adversity and connectedness in child welfare-involved children. Children Australia, 43(2), 105–115.
Google Scholar

Helios, J., Jedlecka, W. (2019). Diagnoza i ochrona dziecka z traumą rozwojową w polskim systemie prawa. Warszawa: Difin.
Google Scholar

Ilg, F.L. (2007). Rozwój psychiczny dziecka: od 0 do 10 lat: poradnik dla rodziców, psychologów i lekarzy. Gdańsk: GWP.
Google Scholar

Kirouac, S., McBride, D.L. (2009). The Impact of Childhood Trauma on Brain Development: A Literature Review and Supporting Handouts. Online Submission.
Google Scholar

Kulig, B., Saj, T. (2019). Opieka zastępcza uwzględniająca wiedzę o traumie. Jak opiekować się dzieckiem z doświadczeniem traumy. https://wioskisos.org/wp-content/uploads/2021/12/opieka-zastepcza-uwzgledniajaca-wiedze-o-traumie-fi nal-pl.pdf
Google Scholar

Kurowska, K. (2018). Nieprawidłowy rozwój psychomotoryczny dzieci. Część I: podstawowa definicja i informacje. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 14(2), 143–150.
Google Scholar

Levine, P.A. (2017). Trauma i pamięć. Praktyczny przewodnik do pracy z traumatycznymi wspomnieniami. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Google Scholar

Lewandowska-Walter, A., Błażek, M., Burski, W. (2013). Diagnoza więzi rodzinnych dzieci i młodzieży. Gdańsk: Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych SEBG.
Google Scholar

Lis-Turlejska, M. (2000). Psychologiczne konsekwencje traumatycznego stresu – współczesne kierunki badań. Nowiny Psychologiczne, 2, 25–38.
Google Scholar

Luo, L., Yang, T., Zheng, X., Lin, Q., Li, Y., Becker, B., Kendrick, K. (2021). The Relationship Between Amygdala-Insula Functional Connectivity and Childhood Trauma and Depression. International Journal of Psychophysiology, 168, S232–S233. https://doi.org/10.1016/j.ijpsycho.2021.07.623
Google Scholar

Marusak, H.A., Martin, K.R., Etkin, A., Thomason, M.E. (2015). Childhood trauma exposure disrupts the automatic regulation of emotional processing. Neuropsychopharmacology, 40(5), 1250–1258.
Google Scholar

McLaughlin, K.A., Sheridan, M.A., Lambert, H.K. (2014). Childhood adversity and neural development: deprivation and threat as distinct dimensions of early experience. Neuroscience and Biobehavioural Review, 47, 578–591. doi:10.1016/j. neubiorev.2014.10.012
Google Scholar

Perry, B.D. (2006). Applying principles of neurodevelopment to clinical work with maltreated and traumatized children: The neurosequential model of therapeutics.
Google Scholar

Plopa, M. (2008). Skala postaw rodzicielskich: wersja dla rodziców: podręcznik. Warszawa: Vizja Press & IT.
Google Scholar

Policja. (2024). Statystyki Policji. Przemoc w rodzinie, dane od 2012 roku. https://statystyka.policja. pl/st/wybrane-statystyki/przemoc-w-rodzinie/201373,Przemoc-w-rodzinie-dane-od-2012-roku.html
Google Scholar

Sejm RP. (2023). Informacja Rady Ministrów o realizacji w roku 2022 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. https://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/5636AD252D23358AC1258A53002BFC44/%24File/3642.pdf
Google Scholar

Shonkoff , J.P., Phillips, D.A., National Research Council. (2000). The developing brain. In From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. National Academies Press (US).
Google Scholar

Skalec-Ruczyńska, A. (2023). Skala zjawiska przemocy jako przyczyny umieszczania dzieci w systemie pieczy zastępczej i rola opiekunów zastępczych w przezwyciężaniu jej konsekwencji. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 22(1), 75–100.
Google Scholar

Słowik, M., Romanik, E. (2024). Gdy słowa nie wystarczą… – wytyczne do opieki nad dziećmi w wieku 0–6 lat po traumie. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 23(1), 52–74.
Google Scholar

Steuden, S., Janowski, K. (2016). Trauma – kontrowersje wokół pojęcia, diagnoza, następstwa, implikacje praktyczne. Annals of Psychology, 19(3), 549–565.
Google Scholar

Tymofi yeva, O., Hu, R., Kidambi, R., Nguyen, C., Max, J.E., Yang, T.T. (2022). A meta-analysis of brain morphometric aberrations in adolescents who experienced childhood trauma. Front. Hum. Neurosci., 16, 1022791. doi: 10.3389/fnhum.2022.1022791
Google Scholar

Tymofi yeva, O., Huang, C.Y., Bhandari, S., Lopez, E., Parks, K., Jariwala, N., Yang, T.T. (2020, October). Childhood Trauma and Amygdala-Orbitofrontal Anatomical Connectivity in Adolescents. In: 2020 Virtual Meeting. AACAP. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2020.08.030
Google Scholar

van der Kolk, B.A. (2018). Strach ucieleśniony. Mózg, umysł i ciało w terapii traumy. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Google Scholar

Wade, T.J., Bowden, J., Jane Sites, H. (2018). Child maltreatment and motor coordination deficits among preschool children. Journal of Child & Adolescent Trauma, 11, 159–162.
Google Scholar

Weissman, D.G., Lambert, H.K., Rodman, A.M., Peverill, M., Sheridan, M.A., McLaughlin, K.A. (2020). Reduced hippocampal and amygdala volume as a mechanism underlying stress sensitization to depression following childhood trauma. Depression and anxiety, 37(9), 916–925. https://doi.org/10.3410/f.738202304.793579786
Google Scholar

Żarczyńska-Hyla, J., Piechnik-Borusowska, J. (2018). Dziecko w roli rodzica – pomylone role rodzinne. O parentyfikacji w doniesieniach światowych i polskich. Wychowanie w Rodzinie, 17(1/2018), 289–303.
Google Scholar