Abstrakt

W artykule przybliżono problem używania substancji psychoaktywnych przez młodzież, podkreślając jego psychospołeczne aspekty, w tym czynniki chroniące i czynniki ryzyka. Przedstawiono teoretyczne podstawy zjawiska używania substancji psychoaktywnych przez młodzież odnoszące się do takich koncepcji teoretycznych, jak: teoria społecznego uczenia się, teoria przywiązania, model socjoekologiczny, teoria kontroli społecznej, teoria stresu i radzenia sobie, teoria poszukiwania doznań oraz teoria społeczno-egzystencjalna. Ukazano również podejścia terapeutyczne (terapia poznawczo-behawioralna, dialog motywujący, terapia rodzinna, model społeczności terapeutycznej), które mogą być skuteczne w pracy z młodzieżą uzależnioną od substancji psychoaktywnych.

Wnioski z artykułu wskazują na konieczność monitorowania i adaptowania strategii profilaktycznych oraz edukacyjnych w odpowiedzi na zmieniające się wzorce zażywania substancji psychoaktywnych. Ważne jest też wzmocnienie środowisk społecznych (rodzina, rówieśnicy i szkoła) poprzez wsparcie emocjonalne, pozytywne relacje i odpowiedni nadzór. Integracja różnych teorii pozwala na lepsze zrozumienie problemu używania substancji psychoaktywnych przez młodzież oraz identyfikację czynników ryzyka i chroniących, co jest kluczowe dla opracowania skutecznych strategii interwencyjnych.