Potencjał mentoringu w rozwoju zawodowym nauczycieli początkujących i doświadczonych

Anna Szczepanek-Guz; Laura García Valladares

doi:10.5604/01.3001.0054.8987

Opublikowane: 2024-12-12

Tom 634 Nr 9 (2024)

Potencjał mentoringu w rozwoju zawodowym nauczycieli początkujących i doświadczonych

Anna Szczepanek-Guz , Laura García Valladares

Dział: Artykuły

https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.8987

Abstrakt

Celem artykułu jest przegląd literatury zagranicznej omawiającej mentoring początkujących nauczycieli (NQTs), a także zaprezentowanie przykładów dobrych praktyk przygotowywania mentorów w Europie. Na wstępie przedstawiono główne definicje i funkcje mentoringu oraz mity/stereotypy wpływające na jego obraz. Następnie przybliżono program wsparcia mentorów w Irlandii i zaprezentowano porównanie dwóch podręczników z materiałami szkoleniowymi dla edukatorów przyszłych mentorów. Na koniec przedstawiono zalety szkoleń dla mentorów, które dają kolejne szanse rozwoju zawodowego doświadczonych nauczycieli, a wraz rosnącą rolą mentoringu w polskim systemie edukacyjnym, powinny stać się obowiązkowym elementem przygotowania nauczycieli do tej odpowiedzialnej roli.

Słowa kluczowe:

mentor, mentoring, początkujący nauczyciele, NQTs, szkolenie mentorów

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Szczepanek-Guz, A., & García Valladares, L. (2024). Potencjał mentoringu w rozwoju zawodowym nauczycieli początkujących i doświadczonych. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 634(9), 2024–11. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.8987

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Anderson, E.M., Shannon, A.L. (1988). Toward a conceptualization of mentoring. Journal of Teacher Education, 39, 38–42. https://doi.org/10.1177/002248718803900109
Google Scholar

Boreen, J., Niday, D. (2000). Breaking through the isolation: Mentoring beginning teachers. Journal of Adolescent and Adult Literacy, 44(2), 152–163.
Google Scholar

Brockbank, A., McGill, I. (2012). Facilitating reflective learning: Coaching, mentoring and supervision. Wyd. 2. New York: Kogan Page.
Google Scholar

Czerepaniak-Walczak, M. (2021). Teoretyczne i badawcze osiągnięcia pedagogiki krytycznej w Polsce. Studia z Teorii Wychowania, 1(34), 27–45. https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.8453
Google Scholar

Ghosh, R. (2013). Mentors providing challenge and support: Integrating concepts from teacher mentoring in education and organizational mentoring in business. Human Resource Development Review, 12(2), 144–176. https://doi.org/10.1177/1534484312465608
Google Scholar

Hobson, A.J., Ashby, P., Malderez, A., Tomlinson, P.D. (2009). Mentoring beginning teachers: What we know and what we don’t. Teaching and Teacher Education: An International Journal of Research and Studies, 25(1), 207–216. https://doi.org/10.1016/j.tate.2008.09.001
Google Scholar

Hoffman, J.V., Wetzel, M.M., Maloch, B., Greeter, E., Taylor, L., DeJulio, S., Vlach, S.K. (2015). What can we learn from studying the coaching interactions between cooperating teachers and preservice teachers? A literature review. Teaching and Teacher Education, 52, 99–112. https://doi.org/10.1016/j.tate.2015.09.004
Google Scholar

Homer. (2019). Odyseja. Przeł. L. Siemieński, oprac. J. Łanowski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

Hudson, P., Spooner-Lane, R., Murray, M.J. (2012). Making mentoring explicit: Articulating pedagogical knowledge practices. School Leadership & Management: Formerly School Organisation, 33(3), 1–18. https://doi.org/10.1080/13632434.2012.724673
Google Scholar

Israel, M., Kamman, M.L., McCray, E.D., Sindelar, P.T. (2014). Mentoring in action: The interplay among professional assistance, emotional support, and evaluation. Exceptional Children, 81(1), 45–63. https://doi.org/10.1177/0014402914532
Google Scholar

Le Cornu, R., Ewing, R. (2008). Reconceptualising professional experiences in pre service teacher education…reconstructing the past to embrace the future. Teaching and Teacher Education, 24, 1799–1812. https://doi.org/10.1016/j.tate.2008.02.008
Google Scholar

Łukasik, J., Mróz, A.M., Twardosz, N., Jagielska, K., Milczanowski, J. (2023). Zjawisko drop out w zawodzie nauczyciela. Edukacja Ustawiczna Dorosłych, 122(3), 61–76. https://doi.org/10.34866/qfrt-fs94
Google Scholar

Moir, E., Barlin, D., Gless, J., Miles, J. (2009). New teacher mentoring: Hopes and promises for improving teacher effectiveness. Cambridge: Harvard Education Press.
Google Scholar

Olsen, K.R., Bjerkholt, E.M., Heikkinen, H.L.T. (2020). New teachers in Nordic countries – Ecologies of mentoring and induction. Oslo: Cappelen Damm Akademisk.
Google Scholar

Orland-Barak, L., Wang, J. (2021). Teacher mentoring in service of preservice teachers’ learning to teach: Conceptual bases, characteristics, and challenges for teacher education reform. Journal of Teacher Education, 72(1), 86–99. https://doi.org/10.1177/0022487119894230
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. 2022 poz. 1914).
Google Scholar

Shanks, R., Attard Tonna, M., Krøjgaard, F., Annette Paaske, K., Robson, D., Bjerkholt, E. (2022). A comparative study of mentoring for new teachers. Professional Development in Education, 48(5), 751–765.
Google Scholar

Szplit, A. (2019). Od nowicjusza do eksperta: rozwój ekspertywności nauczycieli nauczycieli języków obcych. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Google Scholar

Tonna, M.A. (2023). The induction of newly qualified teachers: Mentoring as part of a coherent approach toward quality teacher education. W: C.J. Craig, J. Mena, R.G. Kane (red.), Studying teaching and teacher education. Advances in research on teaching. T. 44 (s. 181–192). Leeds: Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/S1479-368720230000044019
Google Scholar

Torraco, R.J. (2005). Writing integrative literature reviews: Guidelines and examples. Human Resource Development Review, 4, 356–367. https://doi.org/10.1177/1534484305278283
Google Scholar

Tye, B.B., O’Brien, L. (2002). Why are experienced teachers leaving the profession?. Phi Delta Kappan, 84(1), 24–32. https://doi.org/10.1177/003172170208400108 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 poz. 1730).
Google Scholar

Wenger, E. (1998). Communities of practice: Learning, meaning, and identity. Cambridge: Cambridge University Press. Wildman, T.M., Magliaro, S.G., Niles, R.A., Niles, J.A. (1992). Teacher mentoring: An analysis of roles, activities, and conditions. Journal of Teacher Education, 43(3), 205–213. https://doi.org/10.1177/0022487192043003007
Google Scholar

Bugdalski, B. (2024). Mentor następnym stopniem awansu nauczyciela. Ewentualne zmiany po 15 września. https://www.portalsamorzadowy.pl/edukacja/mentor-kolejnym-stopniem-awansu-nauczycielaewentualne-zmiany-po-15-wrzesnia,560791.html (dostęp: 12.06.2024).
Google Scholar

Clutterbuck, D. (2011). Why mentoring programmes and relationships fail. www.clutterbuckassociates. com (dostęp: 12.06.2024).
Google Scholar

Quality Assurance Report. (2022). https://www.teachingcouncil.ie/assets/uploads/2023/08/droichead-quality-assurance-report-2022.pdf (dostęp: 17.07.2024).
Google Scholar

“Teacher Mentoring Programme” – TMP – GOV-UK Find a grant. (n.d.). https://www.find-governmentgrants. service.gov.uk/grants/teacher-mentoring-programme-tmp-1#summary (dostęp: 19.07.2024).
Google Scholar