Doświadczenia nauczycielek edukacji wczesnoszkolnej w sytuacji migracji wojennej uczniów z Ukrainy

Anna Walulik CSFN; Karolina Burz

doi:10.71358/ezu.2234

Opublikowane: 06-06-2025

Nr 9 (2024)

Doświadczenia nauczycielek edukacji wczesnoszkolnej w sytuacji migracji wojennej uczniów z Ukrainy

Anna Walulik CSFN

, Karolina Burz

Dział: V. Pedagogika i psychologia w inter- i subdyscyplinarnych kontekstach

https://doi.org/10.71358/ezu.2234

Abstrakt

W obliczu tragedii pełnoskalowej wojny na Ukrainie polski system oświaty stanął przed nowym wyzwaniem - edukacją uczniów uchodźczych licznie przyjeżdżających do polskich szkół. Zostali oni zaliczeni do uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych a całość edukacji na poziomie wczesnoszkolnym przypadła w udziale głównie nauczycielom-wychowawcom. Ich doświadczenia stały się przedmiotem badań prezentowanych w artykule. Przedstawione zagadnienia są częścią projektu badawczego realizowanego w ramach seminarium dyplomowego. Poszukiwano odpowiedzi na pytanie: Jak z wyzwaniami związanymi z wojenną migracją uczniów z Ukrainy radzili sobie nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej w polskiej szkole? Celem artykułu jest ukazanie specyfiki doświadczeń nauczycielek edukacji wczesnoszkolnej zgromadzonych podczas pracy z uczniami ukraińskimi, którzy w wyniku migracji wojennej znaleźli się w polskim systemie oświaty. Omówione zostały obszary gromadzenia doświadczeń i ich znaczenie dla rozumienia pełnionej roli nauczyciela-wychowawcy w klasach I-III, do których uczęszczali polscy i ukraińscy uczniowie. Za najbardziej znaczące uznano zagadnienia dotyczące motywacji do podejmowania działań; problemy związane z otrzymywanym/nieotrzymywanym wsparciem w realizacji zadań oraz kwestie współpracy i współdziałania. Badania pokazały, iż nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej potrafią być bardzo rezylientni, a więc odporni, elastyczni i z odwagą stają wobec nawet najbardziej wymagających wyzwań, co świadczy o posiadaniu i umiejętności korzystania z własnego potencjału rozwojowego, ale w sytuacjach kryzysowych konieczne jest wsparcie instytucjonalne.

Słowa kluczowe:

doświadczenie, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej, uczniowie z Ukrainy, wyzwania edukacyjne

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Walulik CSFN, A., & Burz, K. (2025). Doświadczenia nauczycielek edukacji wczesnoszkolnej w sytuacji migracji wojennej uczniów z Ukrainy. Edukacja Zawodowa I Ustawiczna, (9), 455–470. https://doi.org/10.71358/ezu.2234

Cited by / Share

Bibliografia

Bakiera, L. (2017). Doświadczanie rodzicielstwa i doświadczenia rodzicielskie. Propozycja konceptualizacji. Psychologia Rozwojowa, 22(2), 15–31.
Google Scholar

Brzezińska, A. I. (2008). Nauczyciel jako organizator społecznego środowiska uczenia się. W: E. Filipiak (Red.), Rozwijanie zdolności uczenia się. Wybrane konteksty i problemy (s. 35–50). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Google Scholar

Buksiński, T. (Red.). (2001). Doświadczenie. Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu Adama Mickiewicza.
Google Scholar

Dawid, J. W. (2002). O duszy nauczycielstwa. RW KUL.
Google Scholar

Derda, A. (2012). Prowadzenie szkoły wielokulturowej w Polsce – pomysły rozwiązań instytucjonalnych. W: N. Klorek i K. Kubin (Red.), Innowacyjne rozwiązania w pracy z dziećmi cudzoziemskimi w systemie edukacji. Przykłady praktyczne (s. 73–91). Fundacja na rzecz Różnorodności Społecznej.
Google Scholar

Douglas, J. D. (1985). Creative Interviewing (Vol. 159). Sage Library of Social Research.
Google Scholar

Jędryka, B. (2021). Jesteśmy wśród was. Polska szkoła oczami uczniów z doświadczeniem migracji oraz ich rodziców. Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Google Scholar

Jurgiel-Aleksander, A. (2013). Doświadczenie edukacyjne w perspektywie andragogicznej. Studium biograficzno-fenomenograficzne. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Google Scholar

Kaźmierska, K., Waniek, K. (2020). Autobiograficzny wywiad narracyjny. Metoda – technika – analiza. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar

Kornecka, K., Czyżewska. (2022). Adaptacja uczniów klas I–III z Ukrainy. W: Dzieci z Ukrainy – pomoc, integracja i wsparcie edukacyjne w przedszkolu, w szkole i w instytucjach samorządowych (s. 223–232). Kieleckie Towarzystwo Naukowe.
Google Scholar

Kos, E., Urbaniak-Zając, D. (2013). Badania jakościowe w pedagogice. Wywiad narracyjny i obiektywna hermeneutyka. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Kosowicz, A. (2011). Dzieci cudzoziemskie w polskim systemie edukacyjnym. Edukacja międzykulturowa w wymiarze praktycznym. W: A. Paszko (Red.), Edukacja międzykulturowa w Polsce wobec nowych wyzwań (s. 151–169). Stowarzyszenie Willa Decjusza.
Google Scholar

Kozakoszczak, A. (2015). Asystentka międzykulturowa/asystent międzykulturowy w szkole – doświadczenia, wnioski, rekomendacje. Fundacja na rzecz Różnorodności Społecznej.
Google Scholar

Lodzińska, A., Rzęsa, J., Stolarczyk, M., i Zaława, W. (2022). Zajęcia integracyjne w grupie przedszkolnej i szkolnej – budowanie poczucia bezpieczeństwa i zaufania. W: Dzieci z Ukrainy – pomoc, integracja i wsparcie edukacyjne w przedszkolu, w szkole i w instytucjach samorządowych, s. 261-280. Kieleckie Towarzystwo Naukowe, .
Google Scholar

Pasławska-Smęder, I., Walulik, A. (2024). Wychowanie do twórczego życia. Perspektywa młodych dorosłych. Wydawnictwo UIK.
Google Scholar

Prawda, M. (1987). Doświadczenie pracy w historii życia. Studia Socjologiczne, 1, 207–233.
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. (2020). Dz. U., poz. 1280.
Google Scholar

Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Google Scholar

Stepaniuk, J. (2016). Narzędzia i metody pracy w klasie wielokulturowej z wykorzystaniem nowych technologii. W: Kulturołogicznij Almanach, Wipusk 2. Innowacijni technologii w kulturnij gałuzi. ТОW Niłan-ŁTD.
Google Scholar

Struzik, J., Warat, M. (2023). Polska szkoła w perspektywie dzieci migranckich – doświadczenia, praktyki i rekomendacje. Komitet Badań nad Migracjami Polskiej Akademii Nauk.
Google Scholar

Walulik, A. (2022). Biography as a spatial frame of meanings: A proxemic analysis in pedagogical narrative analysis. Multidisciplinary Journal of School Education, 11(1), 131–150.
Google Scholar