Directions of formation of future specialists’ life safety culture

Andrij Łytwyn; Łarysa Rudenko; Hałyna Fediuk

doi:10.71358/ezu.2229

Opublikowane: 06-06-2025

Nr 9 (2024)

Kształtowanie kultury bezpieczeństwa życia u przyszłych specjalistów

Andrij Łytwyn

, Łarysa Rudenko

, Hałyna Fediuk

Dział: IV. Współczesny rynek pracy i oświata, kariera zawodowa

https://doi.org/10.71358/ezu.2229

Abstrakt

Aby skutecznie zmienić postawę każdej jednostki wobec bezpiecznych zachowań, konieczna jest znacząca regulacja świadomości społecznej. Zgodnie z potrzebami przygotowania człowieka do bezpiecznych czynności życiowych, w teorii i praktyce pedagogicznej prowadzone są aktywne poszukiwania sposobów i środków kształtowania kultury bezpieczeństwa wśród młodszego pokolenia. Zadaniem szkolnictwa wyższego jest wykorzystanie zespołu oddziaływań pedagogicznych w celu kształtowania i rozwijania kultury bezpiecznego życia u przyszłych specjalistów o różnych profilach. Biorąc pod uwagę definicje „kultury bezpieczeństwa”, „kultury bezpieczeństwa życia” oraz jej elementy konstrukcyjne, w artykule określono kierunki kształtowania się kultury bezpieczeństwa życia studentów uczelni wyższych spójnego z ramami współczesnego paradygmatu bezpieczeństwa. Określono główne poziomy kształtowania kultury bezpieczeństwa życia - indywidualny, zbiorowy i publiczno-państwowy. Zidentyfikowano zadania szkolnictwa wyższego w zakresie bezpieczeństwa oraz działania mające na celu tworzenie kultury bezpieczeństwa w życiu studentów. Kształtowanie wysokiej kultury bezpieczeństwa wymaga ciągłego szkolenia, w trakcie którego specjalista musi kształtować osobistą kulturę bezpiecznego życia i zachowania w sytuacjach awaryjnych. Jednocześnie edukacja powinna mieć charakter proaktywny, co pozwoli społeczeństwu przejść od priorytetu ochrony przed skutkami sytuacji nadzwyczajnych do zapobiegania ich wystąpieniu, eliminowania przyczyn zagrożeń i zapewnienia bezpieczeństwa własnego życia. Konieczne jest przejście na model kształcenia oparty na kompetencjach, znacznie zwiększający zakres części praktycznej. Powstaną wówczas odruchy behawioralne, które zagwarantują bezwarunkowe przestrzeganie zasad bezpieczeństwa.

Słowa kluczowe:

przyszli specjaliści, kultura bezpieczeństwa życia, poziomy kultury bezpieczeństwa, kierunki kształtowania kultury bezpieczeństwa życia

Pobierz pliki

PDF (English)

Zasady cytowania

Łytwyn, A., Rudenko, Łarysa, & Fediuk, H. (2025). Kształtowanie kultury bezpieczeństwa życia u przyszłych specjalistów. Edukacja Zawodowa I Ustawiczna, (9), 439–452. https://doi.org/10.71358/ezu.2229

Cited by / Share

Bibliografia

Domanchuk, D. P. (2001). Deyaki ekonomichni aspekty paradyhmy formuvannya stratehiyi prodovolʹchoyi bezpeky v rehionakh [Some economic aspects of the paradigm of food security strategy formation in the regions]. Nova ekonomichna paradyhma formuvannya stratehiyi natsionalʹnoyi prodovolʹchoyi bezpeky Ukrayiny u ХХІ stolitti [A new economic paradigm for the formation of the national food security strategy of Ukraine in the 21st century] (pp. 207–210). IAE UAAS. (in Ukrainian).
Google Scholar

EU-OSHA – European Agency for Safety and Health at Work, Main-streaming OSH into business. Luxembourg, Office for Official Publications of the European Communities. (2010). Retrieved from https://osha.europa.eu/en/publications/%20reports/mainstreaming_osh_business.
Google Scholar

Kolomiiets, A. M., Kolomiiets, D. I., Ivashkevych, E. M. (2023). Stratehii orhanizatsii osvitnoho protsesu v umovakh nadzvychainykh sytuatsii: analiz zakordonnoho dosvidu ta mozhlyvosti implementatsii v Ukraini [Strategies for organizing the educational process in emergencies: analysis of foreign experience and the possibility of implementation in Ukraine]. Suchasni informatsiini tekhnolohii ta innovatsiini metodyky navchannia v pidhotovtsi fakhivtsiv: metodolohiia, teoriia, dosvid, problem [Modern information technologies and innovative teaching methods in the training of specialists: methodology, theory, experience, problems], 68. 19–32. (in Ukrainian).
Google Scholar

Levchenko, O. G. et. al. (2017). Bezpeka zhyttiediialnosti ta tsyvilnyi zakhyst [Life safety and civil protection]. NTU «KPI». (in Ukrainian).
Google Scholar

Lytvyn, A. (2018). Profesiino vazhlyvi yakosti fakhivtsiv iz bezpeky zhyttiediialnosti [Professionally important qualities of life safety specialists]. Visnyk Naukovo-metodychnoho tsentru navchalnykh zakladiv sfery tsyvilnoho zakhystu [Bulletin of the Scientific and Methodological Center of Educational Institutions in the Field of Civil Protection], 28. 63–66. (in Ukrainian).
Google Scholar

Lytvyn, A., Kolomiyets, A., & Fedyuk, H. (2023). Formuvannya kultury bezpeky zhyttyediyalnosti zdobuvachiv vyshchoyi osvity [The formation of a culture of life safety for students of higher education]. Aktualni pytannya humanitarnykh nauk [Current Issues in the Humanities], 70(1), 363–370. (in Ukrainian). DOI: https://doi.org/10.24919/2308-4863/70-1-56
Google Scholar

Martyn, O. M. (2017). Pozhezhna bezpeka yak skladnyk natsionalnoyi bezpeky: kontseptualni pidkhody do yiyi vyznachennya [Fire safety as a component of national security: conceptual approaches to its definition]. Naukovyy visnyk Uzhhorodskoho natsionalnoho universytetu. Seriya: Mizhnarodni ekonomichni vidnosyny ta svitove hospodarstvo [Scientific Bulletin of the Uzhhorod National University. Series: International Economic Relations and the World Economy], 15(2), 10–13. (in Ukrainian).
Google Scholar

Osvita pid zahrozoyu [Education is under threat]. (2024). Ministry of Education and Science of Ukraine: website. Retrieved from https://saveschools.in.ua/ (in Ukrainian).
Google Scholar

Pozhezhna bezpeka. Terminy ta vyznachennia [Fire Security. Terms and definitions]. (2007). DSTU 2272:2006. Derzhstandart. (in Ukrainian).
Google Scholar

Pro zatverdzhennia poriadku zdiisnennia navchannia naselennia diiam u nadzvychainykh sytuatsiiakh [On approval of the procedure for training the population in emergency situations]. Resolution of the Cabinet of Ministers of Ukraine dated June 26, 2013 No. 444. Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/444-2013-%D0%BF#Text (in Ukrainian).
Google Scholar

Rudyk, Yu. I. (2010). Analiz zmistu i normatyvnoho vidtvorennia poniattia «bezpeka zhyttiediialnosti» [Analysis of the content and normative reproduction of the concept of “life safety”]. In Proceedings from: «Stroitelstvo, materialovedeniye, mashinostroyeniye. Bezopasnost zhiznedeyatelnosti» [«Construction, materials science, mechanical engineering. Safety of life»] (pp. 149–153). Dnipropetrovsk. (in Ukrainian).
Google Scholar

Skaletskyi, Yu. M., Biryukov, D. S., Martyusheva, O. O., Yatsenko, L. D. (2012). Problemy vprovadzhennia kultury bezpeky v Ukraini [Problems of safety culture implementation in Ukraine]. NISS. (in Ukrainian).
Google Scholar

Sphere and INEE Companionship: A Partnership to Promote Quality and Accountability in humanitarian Response. (2009). Retrieved from https://inee.org/system/files/resources/Sphere_INEE_companionship_flyer.pdf.
Google Scholar

Statement by the IAEA Director General on Nuclear Safety and Security in Ukraine, International Atomic Energy Agency. (2022). Retrieved from https://www.iaea.org/newscenter/statements/statement-by-the-iaea-director-general-on-nuclear-safety-and-security-in-ukraine.
Google Scholar