Aktualność teorii społecznego uczenia się Alberta Bandury w procesie uczenia się społecznego uczestnictwa rodzin osób z niepełnosprawnością intelektualną w teatrze

Ewelina Wysocka

doi:10.71358/ezu.2223

Opublikowane: 06-06-2025

Nr 9 (2024)

Aktualność teorii społecznego uczenia się Alberta Bandury w procesie uczenia się społecznego uczestnictwa rodzin osób z niepełnosprawnością intelektualną w teatrze

Ewelina Wysocka

Dział: V. Pedagogika i psychologia w inter- i subdyscyplinarnych kontekstach

https://doi.org/10.71358/ezu.2223

Abstrakt

Artykuł ukazuje wyniki badań stanowiące część obszernego projektu badawczego, którego inne obszary zostały ukazane w innych mojego autorstwa artykułach. Badania ukazują proces społecznego uczenia się uczestnictwa społecznego rodzin osób z niepełnosprawnością intelektualną w wyjątkowej przestrzeni jaką jest teatr. Badania były prowadzone w latach 2018-2023. Były to badania jakościowe, prowadzone metodą etnograficzną, techniką wywiadu. Prowadzone w profesjonalnym, zawodowym teatrze, do którego rodzina wraz z osobą z niepełnosprawnością przychodzi na realizowane zajęcia teatralne. Artykuł ukazuje także przegląd literatury oraz aktualność społecznego uczenia się ze szczególnym uwzględnieniem teorii społecznego uczenia się Alberta Bandury. Teoria ta pokazuje wraz z wynikami badań, że proces uczenia się społecznego wiąże się z warunkowaniem sprawczym. Jednocześnie istotna jest modulacja zachowań odbywając się poprzez pozyskiwane informacje z otoczenia. Proces uwarunkowany jest poznawczo.

Słowa kluczowe:

społeczne uczenie się, Albert Bandura, rodzina, osoby z niepełnosprawnością intelektualną, teatr

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Wysocka , E. (2025). Aktualność teorii społecznego uczenia się Alberta Bandury w procesie uczenia się społecznego uczestnictwa rodzin osób z niepełnosprawnością intelektualną w teatrze. Edukacja Zawodowa I Ustawiczna, (9), 553–565. https://doi.org/10.71358/ezu.2223

Cited by / Share

Bibliografia

Angrosino, M. (2010). Badania etnograficzne i obserwacyjne. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Bakiera, L., Harwas-Napierała B. (2016). Wzory osobowe w rozwoju człowieka. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Google Scholar

Bandura, A. (1989). Human agency in social cognitive theory. American Psychologist, 44(9), 1175–1184.
Google Scholar

Bandura, A. (2007). Teoria społecznego uczenia się. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: an agentic perspective. Annual Review of Psychology, 52, 1–26.
Google Scholar

Borowska-Beszta, B. (2005). Etnografia dla terapeutów (pedagogów specjalnych) – szkice metodologiczne. Oficyna Wydawnicza Impuls.
Google Scholar

Czyżowska, N., Epa, R., Dudek, D., Siwek, M., Gierowski J. K. (2013). Rozwój moralny i emocje moralne w kontekście zaburzeń psychicznych. Psychiatria, t. 10, 3–4, 117.
Google Scholar

Deeming, P., Johnson, L. L. (2019). An Application of Bandura’s Social Learning Theory: A New Approach to Deaf Blind Support Groups. JADARA, 42(4), 202-209.
Google Scholar

Flick, U. (2011). Jakość w badaniach jakościowych, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Fontana, A., Frey, J. H. (2009). Wywiad. Od neutralności do politycznego zaangażowania. W: N. K. Denzin, Y. S. Lincoln, Metody badań jakościowych, t. 2. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Gerrig, R., Zimbardo, P. (2006). Psychologia i życie. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Guła-Kubiszewska, H. (2007). Efekty dydaktyczne samoregulowanego uczenia się motorycznego. Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego.
Google Scholar

Hammersley, M., Atkinson, P. (2000). Metody badań terenowych. Zysk i S-ka.
Google Scholar

Jemielniak, D. (2012). Badania jakościowe. Podejścia i teorie, t. 1. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Juroszek, W. (2016). Wychowanie do okazywania szacunku osobie starszej w rodzinie – w świetle teorii uczenia się. W: M. Ryś, I. Grochowska, P. Kwas, Fides et ratio, Kwartalnik Naukowy Towarzystwa Uniwersyteckiego Fides et ratio, 1(25), 195-203.
Google Scholar

Kozłowski, W. (2014). Poczucie własnej skuteczności zawodowej. Edukacja, 4(129), 36-49.
Google Scholar

Kubinowski, D. 92010). Jakościowe badania pedagogiczne. Filozofia – Metodyka – Ewaluacja. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Google Scholar

Lichtman, M. (2016). Qualitative research in education: A user’s quide. Sage Publications.
Google Scholar

Lincoln, Y. S., Cannella, G. S. (2004). Dangerous discourses: Methodological conservatism and governmental regimes of truth. Qualitative Inquiry, 70, 5-14.
Google Scholar

Łazowski, J. (2013). Krótka historia pojęcia Instynkt. Sztuka Leczenia, nr 3-4, 25-32.
Google Scholar

Norman, W., Denzin, K., Lincoln, Y. S. (red.). (2000). Handbook of qualitative research, (wyd. 2). Sage.
Google Scholar

Ogińska-Bulik, N., Juczyński Z. (2008). Osobowość, stres a zdrowie. Wydawnictwo Difin.
Google Scholar

Olech, A. (2006). Etos Zawodowy Pracowników Socjalnych. Wartości, Normy, Dylematy. Wydawnictwo Naukowe Śląsk.
Google Scholar

Pilch, T., Bauman, T. (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe (wydanie drugie poprawione i rozszerzone). Wydawnictwo Akademickie Żak.
Google Scholar

Płaczkiewicz, B. (2016). Teoria społecznego uczenia się a wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Społeczeństwo. Edukacja. Język, 4, 129-137.
Google Scholar

Rapley, T. (2013). Analiza konwersacji, dyskursu i dokumentów. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.
Google Scholar

Silverman, D. (2008). Prowadzenie badań jakościowych. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Solarczyk-Szwec, H. (2010). Dorośli uczą się inaczej? W poszukiwaniu kategorii pojęciowych opisujących proces uczenia się dorosłych. Teraźniejszość - Człowiek - Edukacja: kwartalnik myśli społeczno-pedagogicznej, nr 1(49), 51-60.
Google Scholar

Suchodolska, J. (2006). Kulturowe implikacje teorii społeczno-poznawczej Alberta Bandury (o możliwościach wykorzystania w badaniach międzykulturowych). W: T. Lewowicki, E. Ogrodzka-Mazur, A. Szczurek-Boruta (red.), Teorie i modele badań międzykulturowych: praca zbiorowa (s. 119-128). Uniwersytet Śląski. Filia.
Google Scholar

Szafrańska, K. (2017). Poczucie moralności. Pięć kodów etycznych w percepcji wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Forum Pedagogiczne, 1, 77-94.
Google Scholar

Zajączkowska, M. (2016). Wychowanie człowieka zaczyna się w łonie jego matki. W: M. Ryś, I. Grochowska, P. Kwas, Fides et ratio, Kwartalnik Naukowy Towarzystwa Uniwersyteckiego Fides et ratio, 1(25), 6-35.
Google Scholar

Żuber, F. (1992). Publiczność teatralna: studium publiczności Teatru Polskiego w Warszawie. Instytut Kultury.
Google Scholar