„Co mu siłę i moc daje” – „List trzeci” Marii Grzegorzewskiej, czyli rzecz o nauczycielskiej motywacji

Diana Aksamit; Barbara Marcinkowska

doi:10.71358/cns.1940

Opublikowane: 2024-03-25

Tom 63 Nr 1 (2024)

„Co mu siłę i moc daje” – „List trzeci” Marii Grzegorzewskiej, czyli rzecz o nauczycielskiej motywacji

Diana Aksamit

, Barbara Marcinkowska

Dział: Articles

https://doi.org/10.71358/cns.1940

Abstrakt

W artykule przeanalizowano treść „Listu trzeciego” z „Listów do Młodego Nauczyciela” Marii Grzegorzewskiej, założycielki polskiej pedagogiki specjalnej, w nawiązaniu do wyzwań stojących współcześnie przed zawodem nauczyciela w Polsce. Rozważano znaczenie w pracy nauczyciela dwóch rodzajów motywacji: wewnętrznej i zewnętrznej, zawartych w teorii autodeterminacji (SDT) Edwarda L. Deciego i Richarda M. Rayana. Refleksje Grzegorzewskiej zestawiono ze współczesną rzeczywistością edukacyjną, co pozwoliło wskazać fundamentalną rolę motywacji nauczyciela w kształtowaniu jakości edukacji, w budowaniu relacji społecznych oraz wspieraniu rozwoju lokalnych społeczności. Analiza wskazuje na zasadnicze i ponadczasowe znaczenie postawy nauczyciela w systemie edukacji.

Słowa kluczowe:

motywacja, zawód, nauczyciel, edukacja, zaangażowanie

Inne teksty tego samego autora

Diana Aksamit, Morgan Chitiyo, John Wheeler, Kształcenie uczniów z niepełnosprawnościami intelektualnymi w Stanach Zjednoczonych, Chinach i Polsce. Podejście analityczne i porównawcze , Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo: Tom 54 Nr 4 (2021)
Diana Aksamit, Milena Miałkowska-Kozaryna, Polscy nauczyciele pracujący z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w czasie pandemii wywołanej wirusem SARS-COV-2 , Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo: Tom 57 Nr 3 (2022)

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Aksamit, D., & Marcinkowska, B. (2024). „Co mu siłę i moc daje” – „List trzeci” Marii Grzegorzewskiej, czyli rzecz o nauczycielskiej motywacji. Człowiek - Niepełnosprawność - Społeczeństwo, 63(1), 5–17. https://doi.org/10.71358/cns.1940

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Adamek, I. (2014). Nauczyciel wobec dynamiki zmieniającego się świata. W: J. Kuźma, J. Pułka (red.), Ku dobrej szkole skoncentrowanej na uczniach, t. 1 (s. 179–194). Kraków: Oficyna Wydawnicza AFM.
Google Scholar

Aksamit, D., Marcinkowska, B. (2021). Edukacja dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w Polsce – analiza wybranych uwarunkowań zewnętrznych. Pedagogika Społeczna, 1–2, 67–83. https://doi.org/10.35464/1642-672X.PS.2021.1-2.03
Google Scholar

Amabile, T.M. (2001). Beyond talent: John Irving and the passionate craft of creativity. American Psychologist, 56(4), 333–336. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.4.333
Google Scholar

Baard, P.P., Deci, E.L., Ryan, R.M. (2004). Intrinsic need satisfaction: A motivational basis of performance and well-being in two work settings. Journal of Applied Social Psychology, 34(10), 2045–2068. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2004.tb02690.x
Google Scholar

Bałachowicz, J. (2022). Edukacja do naprawy. Na marginesie raportu: „Poza horyzont. Kurs na edukację. Przyszłość systemu rozwoju kompetencji w Polsce (2020)”. Wychowanie w Rodzinie, 26(1), 107–122. https://doi.org/10.34616/wwr.2022.1.107.122
Google Scholar

Chrzanowska, I., Szumski, G. (2019). Edukacja włączająca w przedszkolu i szkole. Warszawa: Wydawnictwo FRSE.
Google Scholar

Deci, E.L., Ryan, R.M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. New York: Springer Science, Business Media.
Google Scholar

Education at a Glance 2024. https://www.oecd.org/en/publications/education-at-a-glance-2024_c00cad36-en.html
Google Scholar

Gagné, M., Deci, E.L. (2005). Self-determination theory and work motivation. Journal of Organizational Behavior, 26(4), 331–362. https://doi.org/10.1002/job.322
Google Scholar

Gajdzica, Z., Widawska, E., Jachimczak, B. (2024). Współpraca wewnątrz- i międzysektorowa jako element wsparcia edukacji włączającej. Forum Nauk Społecznych, 2, 113–124. https://doi.org/10.31648/fns.10251
Google Scholar

Gawroński, K., Kwiatkowski, S. (2024). Dobry nauczyciel – dobry uczeń – dobra szkoła. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Grzegorzewska, M. (2021). Listy do Młodego Nauczyciela. Cykl I–III. Warszawa: Wydawnictwo APS.
Google Scholar

Jachimczak, B. (2018). Kształcenie nauczycieli dla edukacji włączającej. Studia Edukacyjne, 48, 33–43. https://doi.org/10.14746/se.2018.48.3
Google Scholar

Kwiatkowski, S.T. (2016). Innowacyjne kształcenie nauczycieli na przykładzie modelu singapurskiego. Studia z Teorii Wychowania, 7(4(17)), 117–155.
Google Scholar

Marcinkowska, B., Aksamit, D. (2024a). Przygotowanie do zawodu nauczyciela w zmieniającej się rzeczywistości społecznej w Polsce. W: S.M. Kwiatkowski (red.), Edukacja szkolna z perspektywy nauk pedagogicznych (s. 253–269). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.
Google Scholar

Marcinkowska, B., Aksamit, D. (2024b). Wybrane założenia procesu przygotowywania do zawodu
Google Scholar

nauczyciela w Polsce. W: W. Kremień (red.), Освіта для цифрової трансформації суспільства, t. 1 (s. 61–73). Kijów: ТОВ „Юрка Любченка”.
Google Scholar

Mitchell, T.R. (1982). Motivation: New directions for theory, research, and practice. Academy of Management Review, 7, 80–88. https://doi.org/10.2307/257251
Google Scholar

Obwieszczenie Ministra Nauki z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. 2024 poz. 453).
Google Scholar

Pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna dla dzieci i młodzieży. https://www.nik.gov.pl/plik/id,29683,vp,32542.pdf
Google Scholar

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. 2023 poz. 2102).
Google Scholar

Ryan, R.M., Deci, E.L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Google Scholar

Sillamy, N. (1994). Słownik psychologii. Tłum. K. Jarosz. Katowice: Wydawnictwo Książnica.
Google Scholar

Szempruch, J. (2022). Problemy kształcenia i doskonalenie nauczycieli w Polsce – w kierunku profesjonalizacji zawodu. Studia BAS, 2, 27–47. https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2022.11
Google Scholar

Śliwerski, B. (2020). Kryzys demokracji i reform edukacyjnych po 30 latach transformacji politycznej w Polsce. Resocjalizacja Polska, 19(1), 179–194. https://doi.org/10.22432/pjsr.2020.19.11
Google Scholar

Zaorska, M. (2022). Współpraca nauczycieli oraz nauczycieli specjalistów w kontekście efektywności edukacji włączającej uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 610(5), 66–76. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8633
Google Scholar